Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies
Menu
Rijnlandse Geschiedenis streeft naar meer historische samenhang en kennisuitwisseling in de regio.

Nieuws

Cursus genealogie voor beginners in Oegstgeest 

7 okt 2026 - Cursus Stamboomonderzoek in de bibliotheek van Oegstgeest. Deze cursus vindt plaats op woensdagmorgen van 10.00 tot 12.00 uur en bestaat uit 4 bijeenkomsten op 7 oktober, 14 oktober, 21 oktober en 28 oktober 2026. . Wie waren onze voorouders? Hoe zag hun leven eruit? Er is steeds meer belangstelling voor ons familieverleden, onder andere op televisie. Een programma als Verborgen Verleden laat zien hoe bijzonder de geschiedenis van je familie kan zijn. Het mooie is: we kunnen ook zelf op onderzoek uitgaan en onze voorouders opsporen. Vroeger moest je daarvoor naar archiefdiensten, vaak in verschillende regio's. Tegenwoordig zijn veel gegevens op internet beschikbaar. In deze cursus zet je de eerste stappen om die te vinden. Met welke informatie begin je, hoe zoek je die op en hoe kun je de gevonden gegevens bewaren? We behandelen o.a. de burgerlijke stand, de bevolkingsregisters, de kerkelijke informatie uit vroeger eeuwen en andere bronnen. Allerlei praktijkvoorbeelden passeren daarbij de revue. Praktisch: De cursus vindt plaats op woensdagmorgen van 10.00 tot 12.00 uur en bestaat uit 4 bijeenkomsten in de Bibliotheek van Oegstgeest en kost € 75,00 voor vier lessen.. Aanmelden is nog mogelijk via de NGV afdeling Rijnland & Kennemerland: penningmeester-ryn@ngv.nl

Nieuwsbrief september 2026 

23 sep 2026 - De herfst is begonnen en een druk seizoen komt er aan.  In deze nieuwsbrief leest u over de najaarsbijeenkomst op 17 november over historische Rijnlandse kaarten. Nieuwe artikelen op de website worden aangestipt. NGV Rijnland/Kennemerland, Erfgoedhuis Zuid-Holland en ELO delen nieuws en activiteiten. Rombert Stapel presenteert zijn project dat het kadaster van 1832 digitaliseert. En voor die mensen die graag een historisch artikelen willen schrijven, is er nu als steuntje in de rug de cursus Schrijven voor Lokale Onderzoekers. Link naar de Nieuwsbrief.

Nieuwsbrief Erfgoedplatform gemeente Katwijk 

15 sep 2026 - Beste leden van het Erfgoedplatform,  Sinds deze zomer ben ik met veel plezier wethouder van onder andere erfgoed. De komende tijd hoop ik veel van u persoonlijk te ontmoeten. Ik kijk ernaar uit om samen met iedereen die zich inzet voor het erfgoed van Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg de verhalen uit ons verleden levend te houden en door te geven aan volgende generaties. Ik wens u veel leesplezier en hoop u te zien tijdens een volgende bijeenkomst van het Erfgoedplatform.   Wouter-Jan Vroegindeweij  Link  naar de Nieuwsbrief

Molendriegang in programma Vroege Vogels 

17 aug 2026 - In maart van dit jaar verbleven de programmamakers van het BNN-Vara-programma Vroege Volgels in de Ondermolen van de Molendriegang Driemanspolder. De Rijnlandse Molenstichting had de tijdelijk leegstaande woning beschikbaar gesteld zodat de programmakers meerdere dagen opnamen konden maken in de piekberging Nieuwe Driemanspolder waar een prachtig nieuw natuurgebied is ontstaan. Zie voor de diverse fragementen dit bericht op onze website.

Ruim honderd foto’s toegevoegd aan archief 

16 aug 2026 - Ruim honderd foto’s of beschrijvingen ervan zijn toegevoegd aan het online-fotoarchief van de Rijnlandse Molenstichting. Het betreft foto’s van de Hazerswoudse Rooie Wip, de Googermolen in Oude Wetering en de verdwenen molens van de Griet- en Vriesekoopsepolder in Leimuiden en de Groote-, Kleine- en Kalkovensche Polder in Alphen aan den Rijn. Het fotoarchief is hier te vinden.
Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

Inloopspreekuur genealogie [stamboomonderzoek] 

10 okt 2026 - De werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn houdt elke tweede zaterdagmiddag van de maand een inloopmiddag van 13.00-16.00 uur. Wilt u informatie over genealogie kom dan langs! Sinds de uitzendingen van het TV-programma "Verborgen Verleden" is het onderzoek naar onze voorouders erg populair geworden. Gaat u met het onderzoek beginnen of bent al wat verder, maar loopt u ergens tegen aan, vraag de werkgroep Genealogie om advies. Aanmelden via het e-mailadres info@HVAlphen.nl kan nuttig zijn, maar is niet strikt noodzakelijk. Als u gerichte vragen hebt is het wel handig als u deze vooraf stelt, dan kan mogelijk door de werkgroepleden al wat voorwerk worden verricht. De werkgroep Genealogie zit elke tweede zaterdagmiddag in het verenigingsgebouw De Vergulde Wagen, van Boetzelaerstraat 48 te Alphen aan den Rijn, ter hoogte van de HEMA van 13:00 uur tot 16:00 uur. Eventueel kan er ook in overleg een afspraak op een andere dag gemaakt worden, het verenigingsgebouw is elke woensdagmiddag en zaterdag geopend.

Driemaal vrijgelaten uit Westerbork: het levensverhaal van Ilse Leembruggen-Von 

13 okt 2026 - Ilse Leembruggen (1873-1961) was de echtgenote van Willem Adriaan Leembruggen, directeur van de Leidse textielfabriek Clos en Leembruggen. Zij kwam uit Wenen en was van Joodse afkomst. Ze was goed bevriend met Lilli van der Schalk, een vrouw van de wereld die zich gemakkelijk in hogere kringen bewoog, contact had met Duitse bevelhebbers en tegelijkertijd ook met de Britse geheime dienst. Haar man was de vijfde van zeven generaties Leembruggen die sinds 1766 de bekende Leidse textielfabriek Clos en Leembruggen runden. Ruim voor de oorlog in 1925 overleed hij. Zijn weduwe Ilse werd tijdens de oorlog tot driemaal toe afgevoerd naar het doorvoerkamp Westerbork. Dankzij de inspanningen van de Leidse wolfabrikant Krantz, de Rotterdamse havenbaron Van der Mandele, vriendin Lilli van de Schalk, de eerste hoogleraar Kunstgeschiedenis Willem Vogelsang en kunstschilder Max Beckmann kwam zij echter telkens weer vrij en heeft zij de oorlog overleefd.  Biograaf Mark Goedhart verhaalt over het veelbewogen leven van deze bijzondere vrouw. Tijdens de lezing zal het eerste exemplaar van de biografie worden aangeboden aan Philip Leembruggen (88) die in de jaren '70 de fabriek moest sluiten als gevolg van de algehele neergang van de textielsector. Link: Driemaal vrijgelaten uit Westerbork: het levensverhaal van Ilse Leembruggen-Von Lieben

De Waarde van het Warenhuis. Leiden Internatinal Film Festival 

15 okt 2026 - In februari 2016 sloot de Leidse V&D definitief de deuren. Na jaren van leegstand krijgt het iconische gebouw in hartje Leiden nu een nieuwe bestemming. Rondlopend door het enorme, vrijwel volledig gestripte winkelgebouw vertellen experts over de opkomst en ondergang van het warenhuis en over de toekomstige inrichting. Oud-medewerkers en winkelend publiek van vroeger halen in het pand bijzondere herinneringen op.Het leegstaande pand roept nog steeds sterke emoties op. Hoe wordt bij de herinrichting rekening gehouden met de historische waarden van het pand? Kortom, wat is de waarde van het warenhuis? Link naar de website met meer informatie    

Historische Trekvaartdag Lisse 

17 okt 2026 - Van trekschuit naar trein: beleef op zaterdag 17 oktober de geschiedenis van de Trekvaart Haarlem - Leiden Op zaterdag 17 oktober staat Lisse in het teken van de Historische Trekvaartdag, met als thema ‘Van Schuit naar Spoor’. Langs de Leidsevaart 8 – 13 en bij Restaurant Het Tussenstation kunnen bezoekers gratis ontdekken hoe de trekschuit eeuwenlang het vervoer in de regio bepaalde en uiteindelijk plaatsmaakte voor de trein. Met historische verhalen, wandelingen, gratis vaartochten, digitale reconstructies en diverse activiteiten voor kinderen komt de geschiedenis van de Leidsevaart op een verrassende manier tot leven. De Historische Trekvaartdag is onderdeel van een reeks Historische Trekvaartdagen in Zuid-Holland. De provincie Zuid-Holland organiseert deze dagen samen met regionale en lokale erfgoedpartners om het bijzondere verhaal van de historische trekvaarten opnieuw zichtbaar en beleefbaar te maken voor inwoners en bezoekers. Van schuit naar spoor Lang voordat de trein zijn intrede deed, waren de trekvaarten belangrijke verbindingen voor reizigers, handel en vervoer. Ook de Trekvaart Haarlem-Leiden speelde hierin een belangrijke rol. Trekschuiten verbonden steden en dorpen met elkaar en hadden grote invloed op het landschap en het dagelijks leven. Tijdens de Historische Trekvaartdag ontdekken bezoekers hoe deze ontwikkeling verliep: van de trekschuit op de Leidsevaart naar de komst van het spoor. Historische verhalen, wandelingen en vaartochten laten zien hoe mensen zich vroeger door de streek verplaatsten en hoe het landschap door de eeuwen heen veranderde. Historische verhalen uit de streek Op de historische markt van 11.00 tot 16.00 uur zijn er bijzondere verhalen te horen. Marca Bultink van Communicatie Cultuurhistorie vertelt over het ontstaan van de Trekvaart Haarlem-Leiden en de trekschuitdienst. Theo Pronk van Stichting Verborgen Stad laat met een demonstratie van History5D zien hoe historische landschappen en gebeurtenissen digitaal opnieuw tot leven kunnen worden gebracht.  Varen over de Leidsevaart Wie het verhaal van de trekvaart echt wil beleven, kan ook het water op. Tussen 11.00 en 16.00 uur zijn er verschillende vaartochten over de Leidsevaart. In totaal zijn er zeven vaarten gepland, zodat bezoekers op verschillende momenten kunnen aansluiten. Daarnaast zijn er om 13.00 en 15.30 uur twee begeleide wandelingen langs de Leidsevaart. Onder begeleiding van gids Ad van der Zee ontdekken deelnemers de geschiedenis van de vaart en het landschap eromheen.  Geschiedenis beleven met History5D Met History5D krijgt het verleden een eigentijdse vorm. Digitale reconstructies maken zichtbaar hoe plekken en landschappen er vroeger uitzagen en geven bezoekers een nieuwe kijk op de geschiedenis van de trekvaart. Zo wordt het verleden niet alleen verteld, maar ook zichtbaar en beleefbaar. Ook voor kinderen is er veel te doen De Historische Trekvaartdag is er voor jong en oud. Kinderen kunnen tussen 11.00 en 16.00 uur onder andere aan de slag met een 'Van Schuit naar Spoor'-kleurplaat, de staart van het trekpaard prikken, sjoelen, een puzzeltocht doen en zelf een radiografisch bestuurbaar bootje besturen. Zo maken ook de jongste bezoekers op een speelse manier kennis met de wereld van de trekvaart. Bestuurlijke opening De Historische Trekvaartdag wordt van 12.00 tot 13.30 uur officieel geopend. Tijdens de opening verzorgen Marca Bultink en Theo Pronk lezingen en demonstraties over de geschiedenis van de Trekvaart Haarlem-Leiden en de digitale reconstructie van het historische landschap. Aansluitend vindt een wandeling langs de Leidsevaart plaats.  De dag wordt opgeluisterd met muziek van Shantykoor De Zilk. Praktische informatie Historische Trekvaartdag Lisse – Van Schuit naar Spoor Zaterdag 17 oktober 2026 | 11.00 – 16.00 uur Leidsevaart 8-13 en Restaurant Het Tussenstation, Stationsweg 59, Lisse De toegang tot de Historische Trekvaartdag en alle activiteiten is gratis. Het volledige programma is te vinden op www.historischetrekvaart.nl.  

Alphen - Toen en Nu: Prins Hendrikstraat 

19 okt 2026 - Op deze middag neemt Sjaak van der Neut U met veel beeldmateriaal mee naar het verleden van de Prins Hendrikstraat in Alphen aan den Rijn. Het verhaal start bij de Hofbrug, waarbij veel aandacht voor de verschillende winkels, maar uiteraard ook voor pension St. Joseph. De toegangsprijs bedraagt vijf euro, inclusief tweemaal koffie of thee. Wij hopen u daar te ontmoeten. U bent welkom in Wijkcentrum Swaenswijk, Jongkindt Coninckstraat 2b, in Alphen aan den Rijn van 14.00 tot 16.00 uur. De toegang kost € 5,00, graag contant te voldoen. Dit bedrag is inclusief twee kopjes koffie of thee.   Houdt u wel de websites van HVA (hvalphen.nl) en Swaenswijk (wijkcentrumswaenswijk.nl) voor de meest actuele info in de gaten?  
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Rijnsburg op de Kaart, een (her-)ontdekkingsreis 

10 okt t/m 31 dec 2026 - Diegenen die alvast een blik mochten werpen op de nieuwste expositie van het Genootschap Oud Rijnsburg zijn enthousiast. Nadat de bovenverdieping de afgelopen periode min of meer was veranderd in een kunstgalerie, duikt het museum nu opnieuw het verleden in. En dat levert een expositie op die ons weer terugvoert naar de kernactiviteit van het genootschap: Geschiedenis. Kom kijken en (her-)ontdek Wist je bijvoorbeeld dat de Noordzee er nog helemaal niet zo lang is? Dat Nederland ooit met Engeland verbonden was? En dat de kustlijn er in het verleden totaal anders uitzag en de zee zelfs tot aan de omgeving van Alphen aan den Rijn reikte? Onze aarde is voortdurend in beweging. Klimaat en landschap veranderen en de bewoners van het gebied passen zich steeds opnieuw aan de omstandigheden aan. In de nieuwe expositie Rijnsburg op de Kaart wordt die ontwikkeling in beeld gebracht aan de hand van historische en geografische kaarten, met duidelijke uitleg over wat er precies op iedere kaart te zien is. Maar de expositie gaat een stapje verder. Van de eerste bewoners tot het Rijnsburg van nu Rijnsburg op de Kaart neemt bezoekers mee op een reis door duizenden jaren geschiedenis. Je ontdekt sporen van de eerste menselijke aanwezigheid in het gebied: waar kwamen die mensen vandaan, waar vestigden ze zich en waarom verdwenen ze soms weer?  Ook archeologische vondsten vertellen hun verhaal. Zo tonen vondsten in het gebied van de Kloosterschuur/Trappenberg bijvoorbeeld aan dat er daar 500 jaar voor Christus al mensen verbleven. Aan de hand van acht grote panelen wordt de geschiedenis chronologisch in kaart gebracht: van de vroegste bewoners en veranderingen in landschap en klimaat tot het Rijnsburg van vandaag. Het resultaat is een toegankelijke expositie waarin kaarten, geschiedenis en archeologie samenkomen. Een tentoonstelling om nieuwsgierig naartoe te komen – en dat geldt zeker niet alleen voor volwassenen. Ook voor leerlingen van de basisschool en het voortgezet onderwijs is er van alles te ontdekken. Wie een spreekbeurt of werkstuk over de geschiedenis van Rijnsburg, de omgeving of het landschap wil maken, kan hier volop inspiratie opdoen. Vanaf 10 oktober te zien De expositie Rijnsburg op de Kaart is vanaf zaterdag 10 oktober te bezoeken op de bovenverdieping van het museum van Genootschap Oud Rijnsburg. Het museum is geopend op woensdag- en zaterdagmiddag van 13.30 tot 16.30 uur. Groepen kunnen ook op afspraak terecht. Kom kijken. Want hoe langer je kijkt, hoe meer je (her-)ontdekt!

Museumhaven Historische Schepen 

11 t/m 13 okt 2026 - Aan de kade aan de Kerkstraat in Oude Wetering zijn van 11 t/m 13 oktober 2026 historische schepen te bewonderen, tussen De Spreng (Kerkstraat 50) en voormalig Bouwcenter (Kerkstraat 111).  Exposities Bij de Spreng (Kerkstraat 50) is een tentoonstelling over de handel over het water. Ook is het mogelijk om op maandagmiddag 12 oktober via een livestream bij De Spreng de start van de Strontrace te volgen. De Spreng is geopend op maandag 12 oktober en dinsdag 13 oktober van 10.00 tot 17.00 uur. Zondag 11 oktober staat er t.h.v. voormalig Bouwcenter De Wetering een oude stoommachine tentoongesteld. Op de Terra Nova zijn daarnaast enkele kleine oude stoommachines die je kunt bezichtigen.  De Kerkstraat was vroeger een belangrijke winkelstraat. Dankzij de scheepvaart op de naastgelegen Wetering was er volop bedrijvigheid en vonden veel winkels hier hun plek. Maar welke winkels zaten er eigenlijk en wat kon je er kopen? Met een bijzondere tentoonstelling ontdek je het winkelverleden van de Kerkstraat. Posters op de ramen laten zien waar vroeger de winkels gevestigd waren en welke producten je er kon vinden. Een stukje lokale geschiedenis dat de straat opnieuw tot leven brengt! Schepen in de museumhaven Ships in the museum harbor – (name ship | sort ship (in Dutch))  Antony Willem | Tjalk Bonaspes | Sleepboot De Tijd leert alles | Luxe motor IJveer VIII | Voormalige veerpont GVB Nieuwezorg | Motorscheepje Old chap | Sleper Olivier | Bakdekkruiser Pergo | Sleepboot Terra Nova | Luxe motor Tjoba | Luxe motor Zeekot | Zeeschouw Swift 3 | Beurtvaart/motorvrachtschip Lumara | Voormalige garnalenkotter Johan | Motorsleepboot Rijnstroom VI | Beurtmotor Corsy | Motorsleepboot Sjorrie | Opduwer Mathilde | Beurtvaarder Koophandel VIII | Katwijker ADMA | Sleper Lena Clazina | Luxe motor Libben | IJsbreker Waterwolf | Bunkerboot Voorwaarts | Motorsleepboot Herres | Motorsleepboot SWAEN | Schottelboot Witte Raaf | Rijkspolitieboot Mr.P.L.F.Blussé | Salonboot Marga | Slepertje Jacoba | Waalschokker Voor meer info klik hier voor de flyer.

Beurtveer en Strontrace 2026 

12 t/m 15 okt 2026 - Terwijl de zomer in volle gang is en het najaar voor velen nog ver weg lijkt, is Vereniging Zeilvracht alweer volop bezig met de voorbereidingen voor het Beurtveer en de Strontrace 2026. Van 12 t/m 15 oktober, tijdens de Strontweek en tevens de herfstvakantie van Noord-Nederland, komt deze unieke Nederlandse zeilgeschiedenis weer tot leven. Traditionele Nederlandse zeilende platbodemschepen varen dan vanuit het Friese Workum deze uitdagende historische zeilwedstrijden, ook wel “oefeningen onder zeil” genoemd, waarin goed zeemanschap en teamwork centraal staan. De deelnemers aan de Strontrace leggen de route naar Warmond en weer terug volledig op wind- en menskracht af: zeilend, jagend (de schepen met een lijn voorttrekken) en bomend (het schip met een lange boom op de bodem voortduwen), zonder gebruik te maken van de motor. De beurtvaarders zeilen naar Amsterdam en weer terug naar Workum, waarbij ze onderweg verschillende voormalige Zuiderzeehavens moeten aandoen, eveneens zonder gebruik te maken van de motor. Ze trotseren weer en wind en laten zien waarom deze zeilwedstrijden al decennialang tot de verbeelding spreken! Kom de deelnemers aanmoedigen tijdens de start en help ze een handje mee door samen met het talrijke publiek op de dijk de schepen te jagen: met een lijn worden de schepen vanuit de haven richting het IJsselmeer voortgetrokken. De start van de Strontrace is op maandag 12 oktober om 12.00 uur in de havenkom van Workum. Het Beurtveer start aansluitend. Het is en blijft een prachtig spektakel! Meer weten, deelnemen, meevaren als bemanningslid, meebeleven, steunen of de wedstrijden volgen? Kijk voor meer informatie op onze website Vereniging Zeilvracht  of volg ons op Facebook of Instagram.

Romeins Leer 

1 okt t/m 31 dec 2026 - Leer was een geliefd materiaal in de Romeinse tijd en werd veelvuldig gebruikt. De collectie van het Rijksmuseum van Oudheden omvat duizenden objecten en overblijfselen uit die tijd, die allemaal in Nederland gevonden zijn. In Romeins leer ziet u de mooiste en belangrijkste leren objecten uit onze collectie, waaronder tientallen schoenen, een zadel en zelfs een Romeinse legertent. U vindt Romeins leer in de expositieruimte naast de vaste tentoonstelling Archeologie van Nederland, op de tweede verdieping van het museum. Schoenen, tassen, tenten en zadels Schoenen om mee te marcheren of slippers voor in het badhuis: leer werd in de Romeinse tijd veelvuldig gebruikt. Ook voor tassen om belangrijke papieren in te bewaren, regenhoezen voor schilden en helmen, een tent om in te slapen of een zadel voor op het paard. Om al dat leer te produceren, was een omvangrijke industrie nodig. Alleen al voor de tenten van de vijfduizend soldaten van een legioen waren minstens 68.000 geitenhuiden nodig. Het vakmanschap van de Romeinse leerbewerkers staat buiten kijf: na meer dan 1500 jaar in de bodem te hebben gelegen, zijn de versieringen met stiksels, spijkers of stempels nog steeds te zien. Duizenden stukken Romeins leer De collectie van het Rijksmuseum van Oudheden omvat duizenden stukken Romeins leer. Ze zijn gemaakt in de periode tussen het begin van onze jaartelling en halverwege de vierde eeuw. Deze bijzondere verzameling is ontstaan dankzij vondsten uit verschillende archeologische opgravingen, maar ook door de verwerving van een aantal waardevolle privécollecties. Hierdoor bezit het Rijksmuseum van Oudheden een van de grootste Romeinse leercollecties ter wereld. Gevonden tijdens opgravingen Leer is een vergankelijk materiaal. Eenmaal achtergelaten in de bodem rot het snel. Maar in de natte, zuurstofarme Nederlandse bodem is het juist wel goed bewaard gebleven. De meest bijzondere vondsten zijn de schoenen en schoenzolen, schildhoezen, zadels en zelfs meerdere legertenten. Ze zijn de afgelopen honderd jaar opgegraven in Romeinse forten langs de Romeinse rijksgrens (de limes). Deze stonden onder andere in Velsen, Valkenburg en Vechten. Behalve de uitrusting van soldaten en hun paarden zijn kinderschoentjes en vrouwensandalen gevonden. Dit toont aan dat er niet alleen soldaten, werklieden en handelaren in de forten rondliepen. Ook bij de beroemde Peelhelm uit Helenaveen zijn leren voorwerpen gevonden, zoals de tas waarin de helm heeft gezeten, stukken tent en schoenen.  

Expo: Veerkrachtig Erfgoed 

12 sep t/m 21 nov 2026 - Een tentoonstelling over verdwenen, bedreigd en behouden erfgoed in Zoetermeer.       Met een nadruk op VEERKRACHTIG erfgoed wordt op een twintigtal informatieborden een voorbeeld van erfgoed uit de stad getoond. Elk bord toont en beschrijft een verdwenen, bedreigd of behouden erfgoed. Zeer bekend daarbij zijn bijvoorbeeld de Mammoet en de Kristaltoren in Meerzicht uit de 'nieuwe stad' maar ook de Oude Kerk, de Watertoren en Molen de Hoop.      De expositie is gratis te bezoeken van 12 september tot 21 november 2026 in het pand van de vereniging in de Dorpsstraat 132, 2712 AN Zoetermeer. De openingstijden: maandagavond 19.30-22 uur, woensdagmiddag en zaterdagmiddag 13-17 uur.   foto: Wijkcentrum Meerzicht, gesloopt 2001  
Naar de agenda

Artikelen

De Oegstgeester pannenbakkerijen

23 sep 2026 - In 1980 schreef B.C. van Krieken in het Leidse Jaarboekje over ‘De Oegstgeester dakpan’. Daarbij ging hij uit van één dakpannenfabriek in Oegstgeest, maar dat blijken er twee te zijn geweest. In dit artikel ontrafelt Carla de Glopper de geschiedenis van beide bedrijven: De Nijverheid en Van Sillevoldt. Beide pannenbakkerijen waren gevestigd op grond dat nu gemeente Leiden is. In de negentiende eeuw speelden deze fabrieken een belangrijke rol in de productie van de karakteristieke Oegstgeester dakpan, een platte dakpan met afwijkende vorm. Hun geschiedenis kent groei en tegenslag, wisselende eigenaren, kinderarbeid, stakingen en uiteindelijk het verdwijnen van beide bedrijven. Van de fabrieken zelf is niets meer terug te vinden, maar hun geschiedenis blijft bewaard.

De pannenbakkerijen in Alphen

23 sep 2026 - Het artikel van A.J.J. van ’t Riet beschrijft de geschiedenis van de zes pannenbakkerijen die vanaf de zestiende eeuw tot in de twintigste eeuw in Alphen aan den Rijn actief waren. Alle bedrijven lagen langs de Rijn, omdat klei en afgewerkte producten gemakkelijk over water konden worden vervoerd. De oudste vermelding dateert uit 1598; drie andere bedrijven ontstonden in de zeventiende eeuw en twee jongere fabrieken werden in de achttiende en negentiende eeuw opgericht. Een groot deel van het artikel behandelt de pannenbakkerijen in de Hoorn. De oudste fabriek, Welvaert, later Zomer-Vreugd genoemd, kende gedurende eeuwen verschillende eigenaren en werd regelmatig uitgebreid. Ook Rust en Werk en Zorgrust lagen in dit gebied. Door de tijd heen werden de fabrieken gemoderniseerd en uitgebreid met ovens, loodsen, kleimolens en arbeiderswoningen. Uiteindelijk werden verschillende bedrijven afgebroken of kregen ze een andere bestemming. Tussen 1720 en 1725 ontstond de pannenbakkerij van de familie Meurs. Deze kwam later in handen van de familie Oosthoek. In 1923 bestond het bedrijf 100 jaar en was het een van de grootste dakpanproducenten van Nederland. De laatste Alphense pannenbakkerij, Van Leeuwen bij buitenplaats Swanendrift, werd in 1944 op bevel van de Duitse Wehrmacht afgebroken. Daarmee kwam een einde aan de geschiedenis van de Alphense pannenbakkerijen.

Voet Oude Benoordenrijnse Wendeldijk teruggevonden?

5 sep 2026 - De Wendeldijk heeft altijd tot de verbeelding van talloze historici gesproken en dat heeft tot evenveel publicaties geleid. Veel ideeën en filosofieën hebben elkaar in het verleden tegengesproken en doen dat mogelijk nog steeds, maar dat maakt het onderwerp juist zo razend interessant. Dit artikel heeft getracht de voorhanden zijnde historische informatiebronnen op de juiste manier weer te geven.

De Warmondse Patriottische Sociëteit

10 aug 2026 - Het kan niet anders dan dat de spanningen tussen Patriotten en Prinsgezinden ook in Warmond voelbaar waren. Er was een Warmondse Patriottische Sociëteit, al blijft de vraag onbeantwoord: wie waren de leden? Wel weten we dat enkele bekende – al dan niet tijdelijke – inwoners van Warmond zich nadrukkelijk in het politieke strijdgewoel mengden, onder wie Hieronymus van Alphen en Betje Wolff en Aagje Deken. De omwenteling van 1795 bracht bovendien grote veranderingen voor de omvangrijke katholieke gemeenschap. De wens voor een eigen kerkgebouw en de moeizame oprichting van het Groot-Seminarie in 1799 laten zien hoe ingrijpend de politieke ontwikkelingen ook in Warmond doorwerkten.

Patriotten en prinsgezinden in Hazerswoude, 1781-1795

27 jul 2026 - Tijdens de strijd tussen de patriotten en prinsgezinden eind 18e eeuw voorafgaande aan de Bataafse Republiek in 1795, ontstonden er spanningen en onrust onder de bevolking van Hazerswoude, vooral rond de verplichte wapenoefeningen. Slechts enkelen meldden zich vrijwillig aan, zoals Jan Bezuijen en Jacob van Wateringen. Jacob werd echter bedreigd en zelfs mishandeld vanwege zijn aanmelding. Jan Langendam en Kors Groenewegen werden verdacht van betrokkenheid bij het oproer, maar ontkenden dit en benadrukten hun gehoorzaamheid en het betalen van belastingen. Zij verklaarden aanvankelijk tegen de wapenoefening te zijn geweest, uit angst als soldaat te moeten dienen, maar waren later bereid zich aan te melden. Het nieuwe bestuur probeerde de orde te herstellen door militair vertoon en bestuurlijke maatregelen. Bestuursleden werden vervangen door prinsgezinde personen of zij die trouw zwoeren aan Willem V. Ook predikant Abram Vatebender werd gedwongen een loyaliteitsverklaring te ondertekenen. Door bedreigingen kon hij zijn werk nauwelijks uitvoeren, maar hij bleef uiteindelijk tot 1824 predikant in Hazerswoude.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie