Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies
Menu
Rijnlandse Geschiedenis streeft naar meer historische samenhang en kennisuitwisseling in de regio.

Nieuws

Nieuwsbrief september 2026 

23 sep 2026 - De herfst is begonnen en een druk seizoen komt er aan.  In deze nieuwsbrief leest u over de najaarsbijeenkomst op 17 november over historische Rijnlandse kaarten. Nieuwe artikelen op de website worden aangestipt. NGV Rijnland/Kennemerland, Erfgoedhuis Zuid-Holland en ELO delen nieuws en activiteiten. Rombert Stapel presenteert zijn project dat het kadaster van 1832 digitaliseert. En voor die mensen die graag een historisch artikelen willen schrijven, is er nu als steuntje in de rug de cursus Schrijven voor Lokale Onderzoekers. Link naar de Nieuwsbrief.

Nieuwsbrief Erfgoedplatform gemeente Katwijk 

15 sep 2026 - Beste leden van het Erfgoedplatform,  Sinds deze zomer ben ik met veel plezier wethouder van onder andere erfgoed. De komende tijd hoop ik veel van u persoonlijk te ontmoeten. Ik kijk ernaar uit om samen met iedereen die zich inzet voor het erfgoed van Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg de verhalen uit ons verleden levend te houden en door te geven aan volgende generaties. Ik wens u veel leesplezier en hoop u te zien tijdens een volgende bijeenkomst van het Erfgoedplatform.   Wouter-Jan Vroegindeweij  Link  naar de Nieuwsbrief

Molendriegang in programma Vroege Vogels 

17 aug 2026 - In maart van dit jaar verbleven de programmamakers van het BNN-Vara-programma Vroege Volgels in de Ondermolen van de Molendriegang Driemanspolder. De Rijnlandse Molenstichting had de tijdelijk leegstaande woning beschikbaar gesteld zodat de programmakers meerdere dagen opnamen konden maken in de piekberging Nieuwe Driemanspolder waar een prachtig nieuw natuurgebied is ontstaan. Zie voor de diverse fragementen dit bericht op onze website.

Ruim honderd foto’s toegevoegd aan archief 

16 aug 2026 - Ruim honderd foto’s of beschrijvingen ervan zijn toegevoegd aan het online-fotoarchief van de Rijnlandse Molenstichting. Het betreft foto’s van de Hazerswoudse Rooie Wip, de Googermolen in Oude Wetering en de verdwenen molens van de Griet- en Vriesekoopsepolder in Leimuiden en de Groote-, Kleine- en Kalkovensche Polder in Alphen aan den Rijn. Het fotoarchief is hier te vinden.

Artikelen over molenaars en peilbeheer 

15 aug 2026 - Recent verschenen er diverse artikelen over molenaars en peilbeheer waar onze stichting medewerking aan heeft verleend. Lees meer op onze website.
Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

Lezing Stamboomonderzoek in Noordwijkerhout - op zoek naar je voorouders. 

1 okt 2026 - Op zoek naar voorouders en familieverhalen   Oktober is de Maand van de Geschiedenis.   Daarom vertelt genealogieliefhebber Cees Jan van den Hoek deze ochtend over de fascinerende wereld van stamboomonderzoek. Steeds meer mensen raken geïnteresseerd in hun familieverleden, mede door televisieprogramma’s als Verborgen Verleden. Want wie waren onze voorouders eigenlijk en hoe zag hun leven eruit? Tijdens deze bijeenkomst laat Cees Jan zien hoe je zelf op onderzoek kunt gaan naar je familiegeschiedenis. Er is tegenwoordig veel informatie online beschikbaar, bijvoorbeeld via bevolkingsregisters, de burgerlijke stand en kerkelijke archieven. Aan de hand van eigen ervaringen en voorbeelden vertelt hij hoe een onderzoek begint, welke verrassingen je onderweg kunt tegenkomen en hoe je vastgelopen speurtochten weer op gang kunt helpen. Een inspirerende Koffie+ voor iedereen die nieuwsgierig is naar zijn of haar roots. Over de spreker: Cees Jan van den Hoek houdt zich al jarenlang bezig met genealogie en familieonderzoek. Hij deed uitgebreid onderzoek naar zijn eigen voorouders en hielp vele anderen bij het opstarten of verder brengen van hun stamboomonderzoek. Hij is actief binnen de werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn [HVA] en betrokken bij de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV). Daarnaast gaf hij cursussen en lezingen over genealogie bij onder meer volksuniversiteiten in Alphen aan den Rijn, Oegstgeest en Voorschoten.   Deze lezing wordt gehouden in de Bibliotheek van Noordwijkerhout - Herenweg 2 - 2211 CC te Noordwijkerhout en duurt van 10:30 uur tot 12:00 uur.   Het bijwonen van deze lezing is gratis, wel even aanmelden bij de Bibliotheek in Noordwijkerhout.

Historische wandeling door Alphen aan den Rijn 

3 okt 2026 - Leer Alphen aan den Rijn eens op een andere manier kennen. Tijdens een wandeling of fietstocht met een stadsgids kijk je op een andere manier naar je woonplaats. Stadsgidsen van de Historische Vereniging leiden u door het centrum van de stad en langs de oevers van de Oude Rijn. Onderweg vertellen zij over de geschiedenis van de bewoners, de bebouwing en de bedrijvigheid door de eeuwen heen. Zo’n wandeling kan in tijd variëren al naar gelang de samenstelling en interesses van de groep. Ruime aandacht zal worden besteed aan uw wensen en vragen tijdens deze tocht. Een minimum aantal deelnemers is niet vereist, wat betekent dat de stadswandeling altijd doorgaat. Op verzoek kan er ook een wandeling worden aangeboden in de Engelse taal. Praktische informatie wandeling eerste zaterdag van de maand: Dit is een maandelijkse wandeling. deze wandeling is het gehele jaar op de eerste zaterdag van de maand, vertrektijd 11.00 uur. Aanmelden kan bij Ria Langeveld-Turkenburg, tel. 0172-475265, maar is niet verplicht. Start- en eindpunt: Gebouw De Vergulde Wagen van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn, Van Boetzelaerstraat 48, 2406 BG Alphen aan den Rijn (schuin tegenover de Hema). 

Historisch Café met voorouderspreekuur in Oegstgeest 

3 okt 2026 - Ontmoet je verleden, ontdek je familiegeschiedenis Elke eerste zaterdagmorgen van de maand staat het Historisch Café open voor iedereen met interesse in familiegeschiedenis en lokaal verleden. Vrijwilligers van de NGV Rijnland en Kennemerland en de werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Oegstgeest zijn aanwezig om te helpen bij genealogisch onderzoek. Beginners krijgen ondersteuning bij het opzetten van hun eerste onderzoek, terwijl ervaren onderzoekers hulp kunnen krijgen om vastgelopen speurtochten weer op gang te brengen. Loop gerust binnen, stel je vragen en ontdek samen met anderen het verhaal van je voorouders. Over de NGV De Nederlandse Genealogische Vereniging is een landelijke vereniging die een platform biedt voor iedereen met belangstelling voor familiegeschiedenis. De NGV stimuleert het opdoen en delen van genealogische kennis, zowel voor beginnende als gevorderde onderzoekers. Met meer dan twintig regionale afdelingen organiseert de vereniging activiteiten en biedt zij collecties en nieuws die zijn afgestemd op de verschillende regio’s. Over HisVO De Historische Vereniging Oegstgeest zet zich in voor het behoud en de toegankelijkheid van de geschiedenis en het erfgoed van Oegstgeest. De vereniging versterkt het historisch besef door lezingen, wandelingen, publicaties en onderzoek, waaronder genealogie. Zij werd opgericht in 1987 en telt inmiddels 650 leden. Vrijwilligers vormen het hart van de vereniging en werken samen aan het levend houden van het lokale verleden. Bij de vertegenwoordigers van de HisVO kunt u alles vragen over lokaal onderzoek en hier hulp bij krijgen. Ook kunt u oude verhalen delen. Oegstgeestenaren  met expertise of kennis van erfgoed en projecten zijn van harte welkom. Adres: Lange Voort 2 T te Oegstgeest.

Oudshoornseweg 7, een bijzonder huis met opmerkelijke fotografen 

5 okt 2026 - Aan de Oudshoornseweg in Alphen aan den Rijn staat op nummer 7 een bijzonder pand:   Dit rijksmonument was van 1896 tot 1983 de woon- en werkplek van meerdere fotografen. In deze lezing neemt Henry Wilbrink, voorzitter van de Historische Vereniging Alphen, u mee in de geschiedenis van het pand en zijn bewoners. De toegangsprijs bedraagt vijf euro, inclusief tweemaal koffie of thee. Wij hopen u daar te ontmoeten. U bent welkom in Wijkcentrum Swaenswijk, Jongkindt Coninckstraat 2b, in Alphen aan den Rijn van 14.00 tot 16.00 uur. De toegang kost € 5,00, graag contant te voldoen. Dit bedrag is inclusief twee kopjes koffie of thee. Houdt u wel de websites van HVA (hvalphen.nl) en Swaenswijk (wijkcentrumswaenswijk.nl) voor de meest actuele info in de gaten?  

Inloopspreekuur genealogie [stamboomonderzoek] 

10 okt 2026 - De werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn houdt elke tweede zaterdagmiddag van de maand een inloopmiddag van 13.00-16.00 uur. Wilt u informatie over genealogie kom dan langs! Sinds de uitzendingen van het TV-programma "Verborgen Verleden" is het onderzoek naar onze voorouders erg populair geworden. Gaat u met het onderzoek beginnen of bent al wat verder, maar loopt u ergens tegen aan, vraag de werkgroep Genealogie om advies. Aanmelden via het e-mailadres info@HVAlphen.nl kan nuttig zijn, maar is niet strikt noodzakelijk. Als u gerichte vragen hebt is het wel handig als u deze vooraf stelt, dan kan mogelijk door de werkgroepleden al wat voorwerk worden verricht. De werkgroep Genealogie zit elke tweede zaterdagmiddag in het verenigingsgebouw De Vergulde Wagen, van Boetzelaerstraat 48 te Alphen aan den Rijn, ter hoogte van de HEMA van 13:00 uur tot 16:00 uur. Eventueel kan er ook in overleg een afspraak op een andere dag gemaakt worden, het verenigingsgebouw is elke woensdagmiddag en zaterdag geopend.
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Rijnsburg op de Kaart, een (her-)ontdekkingsreis 

10 okt t/m 31 dec 2026 - Diegenen die alvast een blik mochten werpen op de nieuwste expositie van het Genootschap Oud Rijnsburg zijn enthousiast. Nadat de bovenverdieping de afgelopen periode min of meer was veranderd in een kunstgalerie, duikt het museum nu opnieuw het verleden in. En dat levert een expositie op die ons weer terugvoert naar de kernactiviteit van het genootschap: Geschiedenis. Kom kijken en (her-)ontdek Wist je bijvoorbeeld dat de Noordzee er nog helemaal niet zo lang is? Dat Nederland ooit met Engeland verbonden was? En dat de kustlijn er in het verleden totaal anders uitzag en de zee zelfs tot aan de omgeving van Alphen aan den Rijn reikte? Onze aarde is voortdurend in beweging. Klimaat en landschap veranderen en de bewoners van het gebied passen zich steeds opnieuw aan de omstandigheden aan. In de nieuwe expositie Rijnsburg op de Kaart wordt die ontwikkeling in beeld gebracht aan de hand van historische en geografische kaarten, met duidelijke uitleg over wat er precies op iedere kaart te zien is. Maar de expositie gaat een stapje verder. Van de eerste bewoners tot het Rijnsburg van nu Rijnsburg op de Kaart neemt bezoekers mee op een reis door duizenden jaren geschiedenis. Je ontdekt sporen van de eerste menselijke aanwezigheid in het gebied: waar kwamen die mensen vandaan, waar vestigden ze zich en waarom verdwenen ze soms weer?  Ook archeologische vondsten vertellen hun verhaal. Zo tonen vondsten in het gebied van de Kloosterschuur/Trappenberg bijvoorbeeld aan dat er daar 500 jaar voor Christus al mensen verbleven. Aan de hand van acht grote panelen wordt de geschiedenis chronologisch in kaart gebracht: van de vroegste bewoners en veranderingen in landschap en klimaat tot het Rijnsburg van vandaag. Het resultaat is een toegankelijke expositie waarin kaarten, geschiedenis en archeologie samenkomen. Een tentoonstelling om nieuwsgierig naartoe te komen – en dat geldt zeker niet alleen voor volwassenen. Ook voor leerlingen van de basisschool en het voortgezet onderwijs is er van alles te ontdekken. Wie een spreekbeurt of werkstuk over de geschiedenis van Rijnsburg, de omgeving of het landschap wil maken, kan hier volop inspiratie opdoen. Vanaf 10 oktober te zien De expositie Rijnsburg op de Kaart is vanaf zaterdag 10 oktober te bezoeken op de bovenverdieping van het museum van Genootschap Oud Rijnsburg. Het museum is geopend op woensdag- en zaterdagmiddag van 13.30 tot 16.30 uur. Groepen kunnen ook op afspraak terecht. Kom kijken. Want hoe langer je kijkt, hoe meer je (her-)ontdekt!

Expo: Veerkrachtig Erfgoed 

12 sep t/m 21 nov 2026 - Een tentoonstelling over verdwenen, bedreigd en behouden erfgoed in Zoetermeer.       Met een nadruk op VEERKRACHTIG erfgoed wordt op een twintigtal informatieborden een voorbeeld van erfgoed uit de stad getoond. Elk bord toont en beschrijft een verdwenen, bedreigd of behouden erfgoed. Zeer bekend daarbij zijn bijvoorbeeld de Mammoet en de Kristaltoren in Meerzicht uit de 'nieuwe stad' maar ook de Oude Kerk, de Watertoren en Molen de Hoop.      De expositie is gratis te bezoeken van 12 september tot 21 november 2026 in het pand van de vereniging in de Dorpsstraat 132, 2712 AN Zoetermeer. De openingstijden: maandagavond 19.30-22 uur, woensdagmiddag en zaterdagmiddag 13-17 uur.   foto: Wijkcentrum Meerzicht, gesloopt 2001  

'Kom je spelen?' 

30 aug 2026 t/m 30 jun 2027 - Op zondag 30 augustus is in museum Oud Alkemade in Oude Wetering de nieuwe tentoonstelling ‘Kom je spelen? geopend. De tentoonstelling biedt een feest van herkenning voor jong en oud. We laten zien hoe de jeugd door de decennia heen veranderde. Van het houten speelgoed van vroeger tot de nostalgische schoolbankjes, de inktpotten en de spelletjes op het schoolplein. Voor oudere generaties is het een nostalgische reis vol herinneringen, voor kinderen van nu een unieke kans om te zien hoe hun (groot)ouders vroeger opgroeiden en speelden. Het museum aan de Saskia van Uylenburchlaan 22 te Oude Wetering is geopend op zondagmiddag van 14.00-17.00 uur en dinsdagmiddag van 13.30-16.00 uur. De tentoonstelling is te zien t/m 30 juni 2027
Naar de agenda

Artikelen

De Oegstgeester pannenbakkerijen

23 sep 2026 - In 1980 schreef B.C. van Krieken in het Leidse Jaarboekje over ‘De Oegstgeester dakpan’. Daarbij ging hij uit van één dakpannenfabriek in Oegstgeest, maar dat blijken er twee te zijn geweest. In dit artikel ontrafelt Carla de Glopper de geschiedenis van beide bedrijven: De Nijverheid en Van Sillevoldt. Beide pannenbakkerijen waren gevestigd op grond dat nu gemeente Leiden is. In de negentiende eeuw speelden deze fabrieken een belangrijke rol in de productie van de karakteristieke Oegstgeester dakpan, een platte dakpan met afwijkende vorm. Hun geschiedenis kent groei en tegenslag, wisselende eigenaren, kinderarbeid, stakingen en uiteindelijk het verdwijnen van beide bedrijven. Van de fabrieken zelf is niets meer terug te vinden, maar hun geschiedenis blijft bewaard.

De pannenbakkerijen in Alphen

23 sep 2026 - Het artikel van A.J.J. van ’t Riet beschrijft de geschiedenis van de zes pannenbakkerijen die vanaf de zestiende eeuw tot in de twintigste eeuw in Alphen aan den Rijn actief waren. Alle bedrijven lagen langs de Rijn, omdat klei en afgewerkte producten gemakkelijk over water konden worden vervoerd. De oudste vermelding dateert uit 1598; drie andere bedrijven ontstonden in de zeventiende eeuw en twee jongere fabrieken werden in de achttiende en negentiende eeuw opgericht. Een groot deel van het artikel behandelt de pannenbakkerijen in de Hoorn. De oudste fabriek, Welvaert, later Zomer-Vreugd genoemd, kende gedurende eeuwen verschillende eigenaren en werd regelmatig uitgebreid. Ook Rust en Werk en Zorgrust lagen in dit gebied. Door de tijd heen werden de fabrieken gemoderniseerd en uitgebreid met ovens, loodsen, kleimolens en arbeiderswoningen. Uiteindelijk werden verschillende bedrijven afgebroken of kregen ze een andere bestemming. Tussen 1720 en 1725 ontstond de pannenbakkerij van de familie Meurs. Deze kwam later in handen van de familie Oosthoek. In 1923 bestond het bedrijf 100 jaar en was het een van de grootste dakpanproducenten van Nederland. De laatste Alphense pannenbakkerij, Van Leeuwen bij buitenplaats Swanendrift, werd in 1944 op bevel van de Duitse Wehrmacht afgebroken. Daarmee kwam een einde aan de geschiedenis van de Alphense pannenbakkerijen.

Voet Oude Benoordenrijnse Wendeldijk teruggevonden?

5 sep 2026 - De Wendeldijk heeft altijd tot de verbeelding van talloze historici gesproken en dat heeft tot evenveel publicaties geleid. Veel ideeën en filosofieën hebben elkaar in het verleden tegengesproken en doen dat mogelijk nog steeds, maar dat maakt het onderwerp juist zo razend interessant. Dit artikel heeft getracht de voorhanden zijnde historische informatiebronnen op de juiste manier weer te geven.

De Warmondse Patriottische Sociëteit

10 aug 2026 - Het kan niet anders dan dat de spanningen tussen Patriotten en Prinsgezinden ook in Warmond voelbaar waren. Er was een Warmondse Patriottische Sociëteit, al blijft de vraag onbeantwoord: wie waren de leden? Wel weten we dat enkele bekende – al dan niet tijdelijke – inwoners van Warmond zich nadrukkelijk in het politieke strijdgewoel mengden, onder wie Hieronymus van Alphen en Betje Wolff en Aagje Deken. De omwenteling van 1795 bracht bovendien grote veranderingen voor de omvangrijke katholieke gemeenschap. De wens voor een eigen kerkgebouw en de moeizame oprichting van het Groot-Seminarie in 1799 laten zien hoe ingrijpend de politieke ontwikkelingen ook in Warmond doorwerkten.

Patriotten en prinsgezinden in Hazerswoude, 1781-1795

27 jul 2026 - Tijdens de strijd tussen de patriotten en prinsgezinden eind 18e eeuw voorafgaande aan de Bataafse Republiek in 1795, ontstonden er spanningen en onrust onder de bevolking van Hazerswoude, vooral rond de verplichte wapenoefeningen. Slechts enkelen meldden zich vrijwillig aan, zoals Jan Bezuijen en Jacob van Wateringen. Jacob werd echter bedreigd en zelfs mishandeld vanwege zijn aanmelding. Jan Langendam en Kors Groenewegen werden verdacht van betrokkenheid bij het oproer, maar ontkenden dit en benadrukten hun gehoorzaamheid en het betalen van belastingen. Zij verklaarden aanvankelijk tegen de wapenoefening te zijn geweest, uit angst als soldaat te moeten dienen, maar waren later bereid zich aan te melden. Het nieuwe bestuur probeerde de orde te herstellen door militair vertoon en bestuurlijke maatregelen. Bestuursleden werden vervangen door prinsgezinde personen of zij die trouw zwoeren aan Willem V. Ook predikant Abram Vatebender werd gedwongen een loyaliteitsverklaring te ondertekenen. Door bedreigingen kon hij zijn werk nauwelijks uitvoeren, maar hij bleef uiteindelijk tot 1824 predikant in Hazerswoude.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie