Rijnlandse Geschiedenis streeft naar meer historische samenhang en kennisuitwisseling in de regio.

verenigingen

musea

instellingen

Historisch Genootschap Koudekerk

Koudekerk aan den Rijn, voor 1937 alleen Koudekerk geheten, kent een rijke historie met prehistorische bewoning, een kerk die stamt uit de middeleeuwen, voormalige kastelen en buitenplaatsen, een combinatie van eeuwenlange landbouw en veeteelt en industrie van de laatste eeuwen en een interessante, plaatselijke bewonersgeschiedenis.

Het Historisch Genootschap Koudekerk is opgericht in 1989 en heeft rond de 200 leden. Doel van de activiteiten is het vorderen van de belangstelling voor en de kennis van de geschiedenis in het algemeen en van Koudekerk aan den Rijn en omstreken in het bijzonder.

Ook op facebook: https://www.facebook.com/historischgenootschapkoudekerk/

Nieuws

Nieuwe straatnaam in Koudekerk: J.G. van der Stoopweg

25 aug 2018 - Aan het eind van de Hoogewaard op de plek van de vroegere Agrifirm en de toenmalige buitenplaats Meerwijk verrijzen diverse nieuwe panden op het Industriegebied van Koudekerk. De bedrijfspanden zijn ontsloten door een nieuwe weg. In overleg met de gemeente heeft het HGK een nieuwe straatnaam bedacht: J.G. van der Stoopweg. Wie was deze Jan George van der Stoop? In 1799 komt hij ter wereld in Berbice; een Nederlandse kolonie aan de noordkust van Zuid-Amerika (Guyana) met als hoofdstad Nieuw-Amsterdam. Als hij in Koudekerk gaat wonen in 1829, staat hij al te boek als rentenier. Hij koopt buitenplaats Meerwijk voor 11.000 gulden. Deze buitenplaats, die al in 1681 bestaat, zal in het midden van de 19de eeuw worden afgebroken. In 1837 laat Jan George een nieuwe kalkbranderij bouwen naast zijn buitenplaats. Deze kalkbranderij met zijn vier karakteristieke schoorstenen, eveneens genaamd Meerwijk, wordt na ca. 130 jaar in 1965 gesloopt. In 1840 koopt Jan George ook de pannen-en tegelfabriek ‘Paanderen’ aan de Hoogewaard in Koudekerk die hij zes jaar later weer verkoopt aan de heer Wernink die deze op zijn beurt jaren later weer verkoopt aan de gebroeders Oppelaar. Naast zijn industriële werkzaamheden is hij ook werkzaam (1833-1847) voor de Koudekerkse gemeente in diverse ambten, zoals gemeenteraadslid, gemeenteontvanger en poldermeester. Na zijn vertrek uit Koudekerk in 1847 vestigt hij zich in Leiden. Als tabakshandelaar overspeelt hij zijn hand en wordt in 1850 failliet verklaard in een juridische zaak die meer dan 10 jaar duurde. Bij zijn overlijden in 1861 was hij gemeenteambtenaar in Leiden. De afbeelding is een miniatuurportret van ca. 7 x 6 cm. Het laat een jonge Jan George zien aan het begin van de 19de eeuw.

Bijzondere documenten Kasteel Groot Poelgeest

22 apr 2018 - Tijdens een bijeenkomst van het Historisch Genootschap Koudekerk (HGK) op 16 april zijn bijzondere documenten over het voormalige kasteel Groot Poelgeest overhandigd aan het HGK bestuur. De heer en mevrouw Luigies waren daarvoor speciaal naar Koudekerk gekomen om de archiefstukken van de familie van mevrouw Luigies, geboren Wendelaar en waarvan de oma du Marchie van Voorthuysen heette, te overhandigen. Deze familie had in de 19-de eeuw de titel heer of vrouwe van Koudekerk. Het gaat om documenten uit de zeventiende, achttiende, negentiende en twintigste eeuw die nog niet bekend waren. Het HGK is dan ook bijzonder blij met deze gift. Ongetwijfeld volgt er een nadere studie en zullen er nog publicaties over deze stukken verschijnen. Bij de ontruiming van de ouderlijke woning van mevrouw Luigies werden, in pakpapier verpakt, de zeer oude documenten, soms met een lakzegel, gevonden. Uit die documenten blijkt dat de Staten van Holland en West Friesland zich uitspraken over het leen Groot Poelgeest in Koudekerk. Zelfs een aanplakbiljet van de publieke verkoop die in 1692 had plaatsgevonden, maakt deel uit van dit pakket. Met deze informatie kan het beeld van de eigenaars van kasteel Groot Poelgeest verder aangevuld en dus verduidelijkt worden. www.facebook.com/historischgenootschapkoudekerk www.historischgenootschapkoudekerk.nl.

Oudheidkamer weg, reizende exposities

21 dec 2015 - De Koudekerkse oudheidkamer is gesloten. Het Historisch Genootschap Koudekerk gooit het over een andere boeg, met reizende tentoonstellingen en lezingen. De sluiting van de oudheidkamer heeft te maken met plannen voor het gebied rondom Dorpsstraat 55, waar het genootschap nu zetelt. Op die plek komt een kerkelijk centrum en appartementen. Dorpsstraat 55 wordt gesloopt en er komt nieuwbouw voor terug in de stijl van het huidige pand. ,,Die gedwongen verhuizing was voor ons aanleiding om ons te bezinnen op de toekomst'', zegt voorzitter Albert Dorrestein van het genootschap. ,,We zijn tot de conclusie gekomen dat we geen ander pand willen.’’ De spullen uit de oudheidkamer verhuizen naar de kelder van uitvaartcentrum De Waard aan Europasingel. De komende tijd wil het genootschap meer op pad gaan, met bijvoorbeeld tijdelijke tentoonstellingen in bedrijfsruimten of verenigingsgebouwen. Bedrijven en verenigingen kunnen voortaan op aanvraag een expositie krijgen. Dorrestein: ,,We zaten in de Dorpsstraat wel op een mooi centraal punt met onze oudheidkamer, maar we hadden weinig bezoekers. Het kwam regelmatig voor dat op een middag maar twee bezoekers binnen kwamen. Dan begin je je toch af te vragen of dat wel zinvol is.’’ Het historisch genootschap wil daarom 'vraaggerichter' gaan werken. ,,We gaan meer naar de mensen toe. Als ik een gastles op een school geef, bereik ik in één uur dertig kinderen.’’ Bron LD, Erna Straatsma

Agenda eendaags

Lezing: Slavernij en de relatie met Leiden, Rijnland en Koudekerk

21 sep 2026 - Voor wie denkt dat slavernij geheel aan een plaats als Koudekerk voorbijgegaan is, zal het verrassend zijn dat op een oude kaart plantages ingetekend zijn met de namen Klein en Groot Poelgeest. Over slavernij is de afgelopen jaren veel en vaak heftig gediscussieerd. Vorig jaar verscheen in Leiden een voorlopig onderzoeksrapport over de rol van de stad Leiden, de Leidenaren en de Leidse universiteit in dit duistere hoofdstuk van de Nederlandse geschiedenis, inclusief de relatie met kolonialisme. Die rol was veel groter en de relaties waren sterker dan menigeen dacht. Dat werkte zelfs door in de Leidse regio, in Rijnland. Op de Rijnlandse buitenplaatsen woonde menig actief of rentenierend plantagehouder, soms zelf met tot slaaf gemaakte bedienden! En menig eenvoudige streekbewoner trad in dienst van de WIC of VOC. De lezing begint om 20.00 uur en vindt plaats in de Slotzaal van Vrijetijdscentrum De Ridderhof aan het Arie Hogenespad 1. HGK-leden hebben gratis toegang bij de lezingen, niet-leden betalen 5 euro. Belangstellenden zijn van harte welkom.

Agenda meerdaags

Geen meerdaagse items in de agenda.

Artikelen

Laat de poppetjes dansen.

11 mei 2026 - In dit artikel staat de beschrijving van W.M.C. Regt in het Leids Jaarboekje in 1908 centraal. Hierin beschrijft hij de vernieling van de vrijheidsboom in 1795 in Koudekerk. Deze gebeurtenis wordt ingeleid door een beschrijving van de nieuwe ideeën die in de laatste decennia van de 18e eeuw opkomen en de spanningen tussen patriotten en prinsgezinden die dat oplevert. Dit alles leidt tot de oprichting van de Bataafse Republiek in 1795. In Koudekerk verzette een groep zich hiertegen. 'Oranjevandalen' vernielden meerdere malen de vrijheidsboom van Koudekerk, hét symbool voor vrijheid en democratie, een teken van de vernieuwde maatschappij.

Grenzen 1. Gemeentelijke samenvoeging in het begin van de 19e eeuw.

18 mrt 2021 - Als het Ministerie van Binnenlandse Zaken in 1827 besluit om te onderzoeken of de grenzen van gemeenten duidelijker kunnen worden getrokken en of samenvoeging van gemeenten mogelijk is moeten in 1828 ook de gemeenteraadsleden van Koudekerk nadenken over de mogelijkheid samen te gaan met de gemeenten Hoogmade, Leiderdorp en Oudshoorn. Men wordt het erover eens dat geen van deze gemeenten voelen voor zo?n samenvoeging en het besluit wordt teruggestuurd aan Gedeputeerde Staten van de provincie. Het loopt een paar jaar later op niets uit en met de invoering van de nieuwe grondwet in 1848 worden de heerlijke rechten opgeheven die de ambachtsheren vreesden te verliezen met samenvoeging.