Menu
Rijnlandse Geschiedenis streeft naar meer historische samenhang en kennisuitwisseling in de regio.

Nieuws

Nieuwsbrief Erfgoedplatform gemeente Katwijk 

15 sep 2026 - Beste leden van het Erfgoedplatform,  Sinds deze zomer ben ik met veel plezier wethouder van onder andere erfgoed. De komende tijd hoop ik veel van u persoonlijk te ontmoeten. Ik kijk ernaar uit om samen met iedereen die zich inzet voor het erfgoed van Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg de verhalen uit ons verleden levend te houden en door te geven aan volgende generaties. Ik wens u veel leesplezier en hoop u te zien tijdens een volgende bijeenkomst van het Erfgoedplatform.   Wouter-Jan Vroegindeweij  Link  naar de Nieuwsbrief

Molendriegang in programma Vroege Vogels 

17 aug 2026 - In maart van dit jaar verbleven de programmamakers van het BNN-Vara-programma Vroege Volgels in de Ondermolen van de Molendriegang Driemanspolder. De Rijnlandse Molenstichting had de tijdelijk leegstaande woning beschikbaar gesteld zodat de programmakers meerdere dagen opnamen konden maken in de piekberging Nieuwe Driemanspolder waar een prachtig nieuw natuurgebied is ontstaan. Zie voor de diverse fragementen dit bericht op onze website.

Ruim honderd foto’s toegevoegd aan archief 

16 aug 2026 - Ruim honderd foto’s of beschrijvingen ervan zijn toegevoegd aan het online-fotoarchief van de Rijnlandse Molenstichting. Het betreft foto’s van de Hazerswoudse Rooie Wip, de Googermolen in Oude Wetering en de verdwenen molens van de Griet- en Vriesekoopsepolder in Leimuiden en de Groote-, Kleine- en Kalkovensche Polder in Alphen aan den Rijn. Het fotoarchief is hier te vinden.

Artikelen over molenaars en peilbeheer 

15 aug 2026 - Recent verschenen er diverse artikelen over molenaars en peilbeheer waar onze stichting medewerking aan heeft verleend. Lees meer op onze website.

Oudste resten van vroegmiddeleeuwse stad gevonden bij opgraving 

21 jul 2026 - Archeologen hebben naar eigen zeggen in de grond onder de Breestraat de oudste resten van Leiden gevonden. Het zijn bijna veertig houten palen, waarvan een flink deel uit de periode tussen 650 en 900 na Christus komt. 'De vondsten zijn spectaculair en veranderen het bestaande beeld van de oudste bewoning van Leiden', meldt Erfgoed Leiden en Omstreken. De palen werden gevonden bij opgravingen die werden gedaan bij de bouw van een fietsenkelder onder de Albert Heijn in de Breestraat. 'Ze vormen een duidelijke aanwijzing dat mensen in de vroege middeleeuwen ook op de zuidelijke oever van de Rijn woonden', stelt Erfgoed Leiden en Omstreken. 'Waarschijnlijk gebeurde dat tijdelijk. De opgraving laat namelijk ook zien dat het oudste bewoningsniveau uiteindelijk overstroomde. Van een doorlopende bewoning tot de aanleg van de Breestraat en de snelle stadsontwikkeling in de twaalfde eeuw was dus geen sprake.' De oudste resten van bebouwing die tot nu toe in Leiden zijn gevonden, zijn houten palen die uit het jaar 1000 stammen. De stad wordt in oude bronnen mogelijk voor het eerst genoemd rond het jaar 850. Het gaat dan om drie nederzettingen met de naam Leython. Vrij vertaald: 'aan de wateren'. Erfgoed Leiden en Omstreken: 'Historici vermoeden al langer dat de genoemde Leythons bij het huidige Leiden lagen. Eerdere opgravingen leverden wel aanwijzingen voor bewoning vanaf ongeveer het jaar 1000 op, maar overtuigend archeologisch bewijs voor het vroegste Leiden ontbrak tot de recente vondsten in de Breestraat.' De archeologen spreken van 'nieuwe aanknopingspunten in de verdere zoektocht naar het ontstaan van de stad'. Bron: TV West 18 juli 2026
Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

Alphen aan den Rijn en de Watersnoodramp van 1953 

21 sep 2026 - Op deze maandagmiddag verzorgt Berry Dongelmans een lezing over Alphen aan den Rijn en de gevolgen van de Watersnoodramp van 1953, maar ook over de hulp die inwoners en gemeentebestuur van Alphen aan den Rijn boden aan het getroffen gebied  Deze lezing wordt gehouden in Wijkcentrum Swaenswijk, Jongkindt Coninckstraat 28 te Alphen aan den Rijn. Deze lezing begint om14:00 uur en duurt circa twee uur. De entree is € 5,00,bij voorkeur contant te betalen.  Dit is inclusief twee koffie/thee.    

Lezing: Slavernij en de relatie met Leiden, Rijnland en Koudekerk 

21 sep 2026 - Voor wie denkt dat slavernij geheel aan een plaats als Koudekerk voorbijgegaan is, zal het verrassend zijn dat op een oude kaart plantages ingetekend zijn met de namen Klein en Groot Poelgeest. Over slavernij is de afgelopen jaren veel en vaak heftig gediscussieerd. Vorig jaar verscheen in Leiden een voorlopig onderzoeksrapport over de rol van de stad Leiden, de Leidenaren en de Leidse universiteit in dit duistere hoofdstuk van de Nederlandse geschiedenis, inclusief de relatie met kolonialisme. Die rol was veel groter en de relaties waren sterker dan menigeen dacht. Dat werkte zelfs door in de Leidse regio, in Rijnland. Op de Rijnlandse buitenplaatsen woonde menig actief of rentenierend plantagehouder, soms zelf met tot slaaf gemaakte bedienden! En menig eenvoudige streekbewoner trad in dienst van de WIC of VOC. De lezing begint om 20.00 uur en vindt plaats in de Slotzaal van Vrijetijdscentrum De Ridderhof aan het Arie Hogenespad 1. HGK-leden hebben gratis toegang bij de lezingen, niet-leden betalen 5 euro. Belangstellenden zijn van harte welkom. 

Erfgoeddag 2026: Erfgoed om de hoek 

24 sep 2026 - Vorig jaar verkenden we nog de grenzen van ons erfgoed(begrip), maar dit jaar zoeken we het wat dichter bij huis. Het thema van de Erfgoeddag dit jaar is namelijk ‘Erfgoed om de hoek’. Ontdek meer over het erfgoed dat dichtbij ons staat en ga met elkaar in gesprek over het erfgoed bij jou om de hoek. Erfgoed om de hoek Erfgoed is overal en vaak dichterbij dan je denkt. Met het thema ‘Erfgoed om de hoek’ zetten we dit jaar het alledaagse, lokale en soms zelfs onzichtbare erfgoed in de schijnwerpers. Het gaat niet alleen om monumenten of bekende historische plekken, maar juist ook om die kleine, vertrouwde elementen die deel uitmaken van onze dagelijkse leefomgeving. Welke waarde kennen we toe aan de plekken waar we wonen, de tradities die we uitvoeren en de dingen die ons omringen? En hoe verschilt die betekenis van persoon tot persoon? Het alledaagse van de één kan het erfgoed van de ander zijn. Kijk met een frisse blik naar je eigen omgeving en sta stil bij wat misschien klein of gewoon lijkt, maar bij nader inzien van grote (erfgoed)waarde is. Naast inspirerende keynotes en deelsessies wordt dit jaar weer de tweejaarlijkse vrijwilligersprijs de Erfgoedparel uitgereikt. De prijs wordt uitgereikt aan een vernieuwend of creatief vrijwilligersproject waarbij aandacht wordt besteed aan het behouden, benutten en beleefbaar maken van erfgoed. De Erfgoeddag De Erfgoeddag is het jaarlijkse congres van Erfgoedhuis Zuid-Holland. Het is een dag waarop de erfgoedprofessionals, -vrijwilligers, studenten van erfgoedgerelateerde opleidingen, beleidsmakers, monumenteigenaren, partnerorganisaties en geïnteresseerden samenkomen. Keynotes en keuzesessies rondom het thema en volop gelegenheid om nieuwe contacten te leggen. Link naar de website om aan te melden.

Lezing Stamboomonderzoek in Noordwijkerhout - op zoek naar je voorouders. 

1 okt 2026 - Op zoek naar voorouders en familieverhalen   Oktober is de Maand van de Geschiedenis.   Daarom vertelt genealogieliefhebber Cees Jan van den Hoek deze ochtend over de fascinerende wereld van stamboomonderzoek. Steeds meer mensen raken geïnteresseerd in hun familieverleden, mede door televisieprogramma’s als Verborgen Verleden. Want wie waren onze voorouders eigenlijk en hoe zag hun leven eruit? Tijdens deze bijeenkomst laat Cees Jan zien hoe je zelf op onderzoek kunt gaan naar je familiegeschiedenis. Er is tegenwoordig veel informatie online beschikbaar, bijvoorbeeld via bevolkingsregisters, de burgerlijke stand en kerkelijke archieven. Aan de hand van eigen ervaringen en voorbeelden vertelt hij hoe een onderzoek begint, welke verrassingen je onderweg kunt tegenkomen en hoe je vastgelopen speurtochten weer op gang kunt helpen. Een inspirerende Koffie+ voor iedereen die nieuwsgierig is naar zijn of haar roots. Over de spreker: Cees Jan van den Hoek houdt zich al jarenlang bezig met genealogie en familieonderzoek. Hij deed uitgebreid onderzoek naar zijn eigen voorouders en hielp vele anderen bij het opstarten of verder brengen van hun stamboomonderzoek. Hij is actief binnen de werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn [HVA] en betrokken bij de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV). Daarnaast gaf hij cursussen en lezingen over genealogie bij onder meer volksuniversiteiten in Alphen aan den Rijn, Oegstgeest en Voorschoten.   Deze lezing wordt gehouden in de Bibliotheek van Noordwijkerhout - Herenweg 2 - 2211 CC te Noordwijkerhout en duurt van 10:30 uur tot 12:00 uur.   Het bijwonen van deze lezing is gratis, wel even aanmelden bij de Bibliotheek in Noordwijkerhout.

Historische wandeling door Alphen aan den Rijn 

3 okt 2026 - Leer Alphen aan den Rijn eens op een andere manier kennen. Tijdens een wandeling of fietstocht met een stadsgids kijk je op een andere manier naar je woonplaats. Stadsgidsen van de Historische Vereniging leiden u door het centrum van de stad en langs de oevers van de Oude Rijn. Onderweg vertellen zij over de geschiedenis van de bewoners, de bebouwing en de bedrijvigheid door de eeuwen heen. Zo’n wandeling kan in tijd variëren al naar gelang de samenstelling en interesses van de groep. Ruime aandacht zal worden besteed aan uw wensen en vragen tijdens deze tocht. Een minimum aantal deelnemers is niet vereist, wat betekent dat de stadswandeling altijd doorgaat. Op verzoek kan er ook een wandeling worden aangeboden in de Engelse taal. Praktische informatie wandeling eerste zaterdag van de maand: Dit is een maandelijkse wandeling. deze wandeling is het gehele jaar op de eerste zaterdag van de maand, vertrektijd 11.00 uur. Aanmelden kan bij Ria Langeveld-Turkenburg, tel. 0172-475265, maar is niet verplicht. Start- en eindpunt: Gebouw De Vergulde Wagen van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn, Van Boetzelaerstraat 48, 2406 BG Alphen aan den Rijn (schuin tegenover de Hema). 
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Expo: Veerkrachtig Erfgoed 

12 sep t/m 21 nov 2026 - Een tentoonstelling over verdwenen, bedreigd en behouden erfgoed in Zoetermeer.       Met een nadruk op VEERKRACHTIG erfgoed wordt op een twintigtal informatieborden een voorbeeld van erfgoed uit de stad getoond. Elk bord toont en beschrijft een verdwenen, bedreigd of behouden erfgoed. Zeer bekend daarbij zijn bijvoorbeeld de Mammoet en de Kristaltoren in Meerzicht uit de 'nieuwe stad' maar ook de Oude Kerk, de Watertoren en Molen de Hoop.      De expositie is gratis te bezoeken van 12 september tot 21 november 2026 in het pand van de vereniging in de Dorpsstraat 132, 2712 AN Zoetermeer. De openingstijden: maandagavond 19.30-22 uur, woensdagmiddag en zaterdagmiddag 13-17 uur.   foto: Wijkcentrum Meerzicht, gesloopt 2001  

Historisch Festival Zoetermeer 

26 t/m 27 sep 2026 - Kom naar het grote evenement in middeleeuwse sferen, met arena, riddergevechten, muziek, kampement met vele ambachten, kramen en natuurlijk veel historische info. In het weekend van 26-27 september vindt weer een nieuwe editie van Historisch Zoetermeer ofwel het Historisch Festival plaats. Als vanouds op de Markt en de Dobbe-eilanden, ofwel Centraal Park tussen stadshart en dorp. Een Middeleeuws kampement en een arena met optredens van onder meer ridders te paard. Er is een uitgebreide markt met tientallen kramen, volop te eten en te drinken én een tent met fantasyschrijvers. In deze tent zijn ook wij te vinden samen met het Stadsarchief, met vele tweedehandsboeken en de tentoonstelling Zoetermeer van Boven: een serie luchtfoto?s waarop u kunt zoeken naar uw eigen huis. En als extra hebben we elke dag een gast: een silhouetten-knipster en een cartoontekenaar.  
Naar de agenda

Artikelen

Voet Oude Benoordenrijnse Wendeldijk teruggevonden?

5 sep 2026 - De Wendeldijk heeft altijd tot de verbeelding van talloze historici gesproken en dat heeft tot evenveel publicaties geleid. Veel ideeën en filosofieën hebben elkaar in het verleden tegengesproken en doen dat mogelijk nog steeds, maar dat maakt het onderwerp juist zo razend interessant. Dit artikel heeft getracht de voorhanden zijnde historische informatiebronnen op de juiste manier weer te geven.

De Warmondse Patriottische Sociëteit

10 aug 2026 - Het kan niet anders dan dat de spanningen tussen Patriotten en Prinsgezinden ook in Warmond voelbaar waren. Er was een Warmondse Patriottische Sociëteit, al blijft de vraag onbeantwoord: wie waren de leden? Wel weten we dat enkele bekende – al dan niet tijdelijke – inwoners van Warmond zich nadrukkelijk in het politieke strijdgewoel mengden, onder wie Hieronymus van Alphen en Betje Wolff en Aagje Deken. De omwenteling van 1795 bracht bovendien grote veranderingen voor de omvangrijke katholieke gemeenschap. De wens voor een eigen kerkgebouw en de moeizame oprichting van het Groot-Seminarie in 1799 laten zien hoe ingrijpend de politieke ontwikkelingen ook in Warmond doorwerkten.

Patriotten en prinsgezinden in Hazerswoude, 1781-1795

27 jul 2026 - Tijdens de strijd tussen de patriotten en prinsgezinden eind 18e eeuw voorafgaande aan de Bataafse Republiek in 1795, ontstonden er spanningen en onrust onder de bevolking van Hazerswoude, vooral rond de verplichte wapenoefeningen. Slechts enkelen meldden zich vrijwillig aan, zoals Jan Bezuijen en Jacob van Wateringen. Jacob werd echter bedreigd en zelfs mishandeld vanwege zijn aanmelding. Jan Langendam en Kors Groenewegen werden verdacht van betrokkenheid bij het oproer, maar ontkenden dit en benadrukten hun gehoorzaamheid en het betalen van belastingen. Zij verklaarden aanvankelijk tegen de wapenoefening te zijn geweest, uit angst als soldaat te moeten dienen, maar waren later bereid zich aan te melden. Het nieuwe bestuur probeerde de orde te herstellen door militair vertoon en bestuurlijke maatregelen. Bestuursleden werden vervangen door prinsgezinde personen of zij die trouw zwoeren aan Willem V. Ook predikant Abram Vatebender werd gedwongen een loyaliteitsverklaring te ondertekenen. Door bedreigingen kon hij zijn werk nauwelijks uitvoeren, maar hij bleef uiteindelijk tot 1824 predikant in Hazerswoude.

Zomers vaak onaangenaam

27 jul 2026 - Het artikel beschrijft de ontwikkeling van waterleiding, sanitaire voorzieningen en volksgezondheid in Benthuizen en omgeving. Eeuwenlang kampte de regio met ziektes als cholera en tyfus, mede door het gebruik van vervuild water uit sloten, regenbakken en putten. De aanleg van waterleidingen en modern sanitair bracht een ware revolutie teweeg: schoon drinkwater en eigen wc’s in huis zorgden voor een sterke verbetering van de volksgezondheid. In 1921-1922 kregen de eerste huizen in Benthuizen een eigen wc, wat een grote vooruitgang was ten opzichte van het delen van een poepdoos of beerput. De aanleg van waterleidingen verliep moeizaam door hoge kosten en bestuurlijke discussies, maar in 1924 werd Benthuizen aangesloten op een centrale drinkwaterleiding. In omliggende dorpen als Hazerswoude en Boskoop werden watertorens gebouwd en regionale waterleidingbedrijven opgericht. De watertoren van Hazerswoude, gebouwd in 1915, werd een herkenningspunt en speelde een centrale rol in de watervoorziening. Door de groei van de bevolking en technologische vooruitgang werd de toren uiteindelijk overbodig, maar hij bleef als monument behouden en kreeg een nieuwe functie als kantoor. De beschikbaarheid van schoon water en sanitair leidde tot een aanzienlijke daling van ziektes en verbeterde leefomstandigheden.

De vier Bolleninstituten van Lisse.

6 jul 2026 - Begin 20e eeuw stond bij de bollenkwekers de praktijk centraal. Die hadden zij op een bepaalde manier van hun ouders overgenomen, de theorie kwam op de tweede plaats. Het was echter duidelijk dat een meer wetenschappelijke benadering van de bollenteelt mogelijk voor een verbetering voor de hele branche zou kunnen zorgen.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie