Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies

Nieuws

Vrijheidsconcert, Nieuwe kerk Katwijk 

28 jan 2026 - Nationale en internationale belangstelling voor Vrijheidsconcert met Marinierskapel in de Nieuwe Kerk te Katwijk Op maandag 2 maart a.s. organiseert Stichting Koopvaardijpersoneel 1940-1945 in de Nieuwe Kerk te Katwijk een uniek Vrijheidsconcert. Dit concert markeert het begin van een periode waarin wordt stilgestaan bij de opheffing van de vaarplicht op 2 maart 1946, precies 80 jaar geleden. De vaarplicht, ingesteld in 1940, verplichte iedere zeeman tussen de 16 en 60 jaar te blijven varen tot een half jaar na de oorlog. Pas tien maanden na de bevrijding van Nederland en precies een half jaar na het definitieve einde van de Tweede Wereldoorlog kwam daar eindelijk een einde aan. Tegelijkertijd kregen de rederijen de beschikking over hun schepen terug. Voor het Vrijheidsconcert bestaat grote belangstelling uit binnen- en buitenland. Er worden veel internationale gasten verwacht. Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika zullen zich laten vertegenwoordigen. De krijgsmacht, diverse ministeries en provincies, burgemeesters van grote steden en vertegenwoordigers van maatschappelijk organisaties zullen aanwezig zijn. Stichting Koopvaardijpersoneel 1940-1945 is supertrots dat de Marinierskapel der Koninklijk Marine een essentiële rol speelt bij dit unieke concert. Dit benadrukt de goede relatie tussen de koopvaardij en de Koninklijke Marine. Sprekers op de avond zijn prof.dr. Wim van de Donk, voorzitter van het Nationaal Comité 4 & 5 mei, en luitenant-generaal b.d. Hans van Griensven, voorzitter van het nationaal Veteranen Platform. Ook Katwijks Mannenkoor Eben-Haëzer, organist Martin Mans, pianist Joost van Belzen en soliste Jacomina van der Plas geven muzikaal acte de présence. Het concert start om 20.15 uur. Kaarten zijn verkrijgbaar via www.ticketkantoor.nl/shop/eindevaarplicht

Voorintekening boek twintig bewogen jaren ARC 1927-1947 

28 jan 2026 - De roaring twenties, de economische crisis, de verzuiling, de oorlog, collaboratie en verzet, wat hebben al deze historische feiten met een voetbalclub te maken? Gaat sportgeschiedenis niet alleen over geleverde prestaties en kampioenschappen? In deze relatief nieuwe discipline van de wetenschap onderzoekt Theunis Stelling de plaats van de Alphense Racing Club (A.R.C.) en haar leden in de lokale maatschappij. De sportvereniging zag het levenslicht in 1927 en was tot na de oorlog deelgenoot van een heel turbulente geschiedenis van de gemeente Alphen aan den Rijn. Het voortbestaan van de club heeft tussen het oprichtingsjaar en 1947 onder diverse omstandigheden aan een zijden draadje gehangen. Het is niet vanzelfsprekend dat in 2027 het eeuwfeest gevierd kan gaan worden. Vele verenigingen redden het immers niet en gingen ter ziele. Dat A.R.C. alle stormen wel doorstond, heeft verschillende oorzaken. Deze worden in dit boek geopenbaard. Het resultaat is redelijk uniek. De schrijver schrijft over thema’s die anderen in de gemeente Alphen aan den Rijn links hebben laten liggen. Met name voetbal in de Tweede Wereldoorlog vormde hierbij een moeilijk verhaal, omdat mensen lang over deze pijnlijke tijd hebben gezwegen. Hij snijdt dit onderwerp wel aan en kon gebruikmaken van recent openbaar geworden en hiervoor niet eerder ingezien archiefmateriaal. Er zijn niet veel amateurclubs in Nederland waarvoor tot op heden een dergelijk onderzoek is gedaan. Het boek poogt een aanzet te geven tot verder lokaal onderzoek in andere gemeenten. De volkssport nummer 1 als getuige van de geschiedenis verrijkt immers onze kennis over het verleden. Het boek is in voorinschrijving aan te schaffen voor de prijs van € 19,27. Het boek zal op vrijdag 20 februari 2026 bij het (bijna) 99 jarig bestaan van ARC worden gepresenteerd. Klik hier voor de voorinschrijving. Het boek wordt uitgegeven bij Uitgeverij Verloren uit Hilversum

Nieuwsbrief Geschiedenis van Zuid-Holland: januari 2026 

16 jan 2026 - Nieuw thema: Vrouwen Zuid-Holland is mede gevormd door talloze vrouwen die vaak te lang onzichtbaar bleven. Dit keer staat ons verhalenplatform in het teken van vrouwengeschiedenis: van pioniers en verzetsheldinnen tot huisvrouwen die hun tijd en omgeving wisten te veranderen.  We nemen je mee langs persoonlijke verhalen over een ondernemende tante Lien, sportvrouwen die grenzen verlegden, de heksenwaan in Schiedam en vrouwen die streden voor het kiesrecht. Van de oudst bekende vrouw van Nederland tot een wijkzuster die vertelt over de zorg in de jaren 60 en 70, en van vrouwen in Nederlands-Indië die vochten tegen de Japanners tot verzetshelden die gevangen zaten in het Oranjehotel. Link naar de website

Nieuwsbrief 53, januari 2026 

8 jan 2026 - Een belangrijke aanwinst Namens het bestuur van Diogenes wens ik alle lezers van deze nieuwsbrief een gelukkig en voorspoedig 2026. Het nieuwe jaar begint voor de stichting met een grote aanwinst. Op de voorlaatste dag van 2025 is Diogenes eigenaar geworden van Lange Mare 110. Het is een monumentaal pand op een opvallende plaats in de stad. We zijn blij dat we met de vorige eigenaar goede afspraken over de overdracht hebben kunnen maken. In deze nieuwsbrief en op onze website kunt u lezen over de rijke geschiedenis van het pand. Die bestrijkt zo'n vijf eeuwen. In deze nieuwsbrief staan ook twee andere berichten: over de vorderingen bij de verduurzaming van de Latijnse School en over de resultaten en vooruitzichten bij de verduurzaming van onze andere panden. Reacties zijn altijd welkom: nieuwsbrief@diogenes-leiden.nl. Link naar de website

In het foto-archief: ook verdwenen molens 

6 jan 2026 - Ruim 200 nieuwe foto’s zijn deze week openbaar gemaakt via het foto-archief van de Rijnlandse Molenstichting. De foto’s komen grotendeels uit de regio van de molenstichting en verschijnen op alfabetische volgorde van poldernamen en niet van molennamen. Tot op heden zijn de gedigitaliseerde foto’s tot en met de Frederikspolder beschreven en gepubliceerd. Lees verder op de website.
Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

Honderd jaar Universiteit Leiden op film 

5 feb 2026 - Schokkerige zwart-wit beelden van meer dan 100 jaar geleden, een hospita uit de jaren 60 en Nelson Mandela. Dit en veel meer is te zien in de film Een bewogen geschiedenis, 100 jaar Universiteit Leiden op film. De film is een compilatie van bewegend beeld uit de afgelopen eeuw. De film is te zien in een unieke vertoning in bioscoop Trianon op 5 februari. Deze filmvertoning is het afsluitende evenement van de viering van het 450-jarig bestaan van de Leidse universiteit.  ‘Er zijn boekenplanken vol geschreven over de geschiedenis van de Universiteit Leiden, maar er is veel minder aandacht voor bewegend beeld’,  zo licht Minke Holleman, projectleider lustrum, toe. ‘Bij een lustrum verschijnt vaak een boek, maar nu dachten we: we maken een film.’  In de film introduceert universiteitshistoricus Pieter Slaman de beelden, die variëren van eerdere lustrumvieringen tot een promotie in de jaren ’50. Ook beroemde bezoekers als Winston Churchill, George Bush, Jane Goodall en Nelson Mandela zijn te zien. De film is op donderdag 5 februari te zien in Trianon, de sfeervolle bioscoop in Leiden. Een bioscoopkaartje kost 4,50 euro. De opbrengst gaat naar het LUF Kinderfonds, voor onderzoeksprojecten van Leidse wetenschappers die bijdragen aan een betere toekomst voor kwetsbare kinderen. Bestel je kaarten hier! Link naar meer informatie    

Historische wandeling door het centrum van Alphen aan den Rijn 

7 feb 2026 - Leer Alphen aan den Rijn eens op een andere manier kennen. Tijdens een wandeling of fietstocht met een stadsgids kijk je op een andere manier naar je woonplaats. Stadsgidsen van de Historische Vereniging leiden u door het centrum van de stad en langs de oevers van de Oude Rijn. Onderweg vertellen zij over de geschiedenis van de bewoners, de bebouwing en de bedrijvigheid door de eeuwen heen. Zo’n wandeling kan in tijd variëren al naar gelang de samenstelling en interesses van de groep. Ruime aandacht zal worden besteed aan uw wensen en vragen tijdens deze tocht. Een minimum aantal deelnemers is niet vereist, wat betekent dat de stadswandeling altijd doorgaat. Op verzoek kan er ook een wandeling worden aangeboden in de Engelse taal. Praktische informatie wandeling eerste zaterdag van de maand: Dit is een maandelijkse wandeling. deze wandeling is het gehele jaar op de eerste zaterdag van de maand, vertrektijd 11.00 uur. Aanmelden kan bij Ria Langeveld-Turkenburg, tel. 0172-475265, maar is niet verplicht. Start- en eindpunt: Gebouw De Vergulde Wagen van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn, Van Boetzelaerstraat 48, 2406 BG Alphen aan den Rijn (schuin tegenover de Hema). 

Historisch Café met voorouderspreekuur 

7 feb 2026 - Ontmoet je verleden, ontdek je familiegeschiedenis   Elke eerste zaterdag van de maand staat het Historisch Café open voor iedereen met interesse in familiegeschiedenis en lokaal verleden. Vrijwilligers van de NGV Rijnland en Kennemerland en de werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Oegstgeest zijn aanwezig om te helpen bij genealogisch onderzoek. Beginners krijgen ondersteuning bij het opzetten van hun eerste onderzoek, terwijl ervaren onderzoekers hulp kunnen krijgen om vastgelopen speurtochten weer op gang te brengen. Loop gerust binnen, stel je vragen en ontdek samen met anderen het verhaal van je voorouders. Over de NGV De Nederlandse Genealogische Vereniging is een landelijke vereniging die een platform biedt voor iedereen met belangstelling voor familiegeschiedenis. De NGV stimuleert het opdoen en delen van genealogische kennis, zowel voor beginnende als gevorderde onderzoekers. Met meer dan twintig regionale afdelingen organiseert de vereniging activiteiten en biedt zij collecties en nieuws die zijn afgestemd op de verschillende regio?s. Over HisVO De Historische Vereniging Oegstgeest zet zich in voor het behoud en de toegankelijkheid van de geschiedenis en het erfgoed van Oegstgeest. De vereniging versterkt het historisch besef door lezingen, wandelingen, publicaties en onderzoek, waaronder genealogie. Zij werd opgericht in 1987 en telt inmiddels 650 leden. Vrijwilligers vormen het hart van de vereniging en werken samen aan het levend houden van het lokale verleden. Bij de vertegenwoordigers van de HisVO kunt u alles vragen over lokaal onderzoek en hier hulp bij krijgen. Ook kunt u oude verhalen delen. Oegstgeestenaren  met expertise of kennis van erfgoed en projecten zijn van harte welkom.

Tentoonstelling "In en om de Bonifatiuskerk" 

7 feb 2026 - De nieuwe tentoonstelling in het verenigingsgebouw "Vergulde Wagen" van de Historische Vereniging Alpgen aan den Rijn heeft als titel: "In en om de Bonifaciuskerk" Op zaterdagmiddag 7 februari om 15:00 uur wordt deze tentoonstelling officiëel geopend door Piet Hoeksel, archiefbeheerder van de parochie Heilige Thomas. De "Vergulde Wagen" is geopend op woensdag van 14:00 uur tot 16:00 uur en op zaterdag van 11:00 uur tot 16:00. Adres: van Boetselaerstraat 48 in Alphen aan den Rijn, tegenover de HEMA.  

Lezing Jutta Chorus over de geschiedenis van de Menkenfabriek 

11 feb 2026 - Zestien was de opa van Jutta Chorus toen hij in 1915 melk ging ophalen bij boeren in de buurt. Tegen de tijd dat Jutta werd geboren reed hij in een Mercedes en rookte hij dikke sigaren. Dit bijna Amerikaanse familieverhaal van armoe naar rijkdom speelt zich af tegen de wonderbaarlijke geschiedenis van de melkproductie in Nederland. Grootvader Leen Menken bracht met 'Melk is goed voor elk' de zuiveldrank aan de man en was de laatste particuliere melkproducent in Nederland.  Via gesprekken met familieleden, herinneringen van haar opa Leen en archiefonderzoek reconstrueerde Chorus de opkomst en de nadagen van het familiebedrijf. Link: Lezing Jutta Chorus over de geschiedenis van de Menkenfabriek
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Lezing: Fred Boom vertelt uit eigen werk. 

18 t/m 18 feb 2026 - Lezing Fred Boom. In het Katwijks Museum wordt op woensdag 18 februari 2026 een lezing gehouden over ?FRED BOOM VERTELT UIT EIGEN WERK? Fred Boom, in 1938 in Koog aan de Zaan geboren, is afkomstig uit een maritieme familie. Zijn opa Boom was varensgezel en de andere opa was scheepsbouwer. Er werd dus altijd over boten gesproken. Op 16 jarige leeftijd gaat hij als lichtmatroos voor het eerst naar zee en in 1957 naar de Kweekschool voor Scheepswerktuigkundigen in Amsterdam. In 1959 treedt hij als scheepswerktuigkundige in dienst bij de Koninklijke Nederlandse Stoomboot Maatschappij (KNSM). 11 jaar vaart hij bij deze maatschappij op zowel vracht- als passagiersschepen en ziet een groot gedeelte van de wereld. Na zijn pensioen wijdt hij zich volledig op het tekenen en schilderen van hoofdzakelijk scheepsportretten en zee- en havengezichten en werkt in zowel olieverf als aquarel/gouache techniek. Fred Boom, autodidact, geldt binnen de hedendaagse maritieme schilderkunst als een gerespecteerde, kundige, inspirerende, praktijkgerichte en kleurrijke zeeschilder. Hij is o.a. lid van Koninklijk College Zeemanshoop te Amsterdam. Fred exposeert op dit moment in het Katwijks Museum met een ?kleine? selectie (10 stuks) van zijn schilderijen. Zijn gehele oeuvre omvat overigens meer dan 850 schilderijen. Bovendien zijn er van zijn hand 6 boeken verschenen waarvan in de shop van het museum 3 verschillende boeken te koop zijn. Fred verteld uit eigen werk, aan de hand van afbeeldingen van enkele schilderijen tentoongesteld in de expositie. Maar ook leuke anekdotes over enkele schilderijen uit zijn collectie, zoals o.a. het ss. Breda van de KNSM (1940) en het ss. Jaarstroom HWAL. Tevens wordt er een film gedraaid over het tot stand komen van zijn schilderij met de trawler Catharina Duyvis (IJM 60). Deze trawler is met man en muis vergaan tijdens de stormnacht februari 1953. (± 15 minuten). De lezing duurt van 19.30 tot 21.30 uur. De toegangsprijs bedraagt 10,50 euro

Tentoonsteling De Achterweg – van zandweg naar woonwijk 

1 jan t/m 15 mrt 2026 - De Achterweg behoort tot de oudste structuren van Lisse. Ooit begonnen als een eenvoudige zandweg door het landschap, groeide deze route uit tot een plek waar wonen, werken en bollenteelt samenkwamen. In deze tentoonstelling wordt de ontwikkeling van de Achterweg inzichtelijk gemaakt: van vroeg gebruik in het landschap, via bebouwing langs de weg, tot de bloembollenbedrijven en families die hier hun stempel drukten op Lisse. Aan de hand van historische kaarten, foto’s, documenten en persoonlijke verhalen maakt u kennis met onder meer: De ontstaansgeschiedenis van de Achterweg en haar betekenis voor Lisse. De bebouwing die langs de weg verrees, van buitenplaatsen tot woonhuizen. Bekende bollenfamilies die zich hier vestigden, zoals Vreeburg, Lefeber, De Vroomen en Van der Salm. Veranderingen in gebruik en functie van het gebied in de 19de en 20ste eeuw. De tentoonstelling laat zien hoe lokale geschiedenis, landschap en ondernemerschap met elkaar verweven zijn, herkenbaar, verrassend en dichtbij. Praktische informatie: Locatie: Museum De Zwarte Tulp, Grachtweg 2a, Lisse Periode: t/m 15 maart 2026 Openingstijden: Dinsdag t/m donderdag 13.00–17.00 uur Vrijdag t/m zondag 11.00–17.00 uur Museumkaart geldig  

Lezing: ‘VAREN VOOR VRIJHEID’ DE LOTGEVALLEN VAN STUURMAN H.P. STEGGERDA 

25 t/m 25 mrt 2026 - Aan de hand van brieven en aantekeningen van zijn schoonvader Herman Steggerda neemt Aart Verhoeven ons mee naar de geschiedenis van de koopvaardij in de Pacific. Herman Steggerda was in 1935 als leerling stuurman in dienst getreden bij de Koninklijke Paketvaart Maatschappij. Net voor het uitbreken van de oorlog werd hij op de ‘Boissevain’ geplaatst en maakte hij een reis naar Australië. Bij aankomst in Soerabaja kreeg hij -begin februari 1942- de opdracht om naar Makassar te gaan. Hij moest het commando over drie sleepboten nemen en ze in optocht naar Soerabaja brengen. Op weg naar Makassar werd z’n schip (de van Lansberge) op 4 februari 1942 aangevallen door Japanse vliegtuigen. Het schip ging ten onder, maar hij overleefde de aanval, bleef enkele weken aan land en vertrok op 30 maart 1942 met één van de laatste schepen (de Khoen Hoea) uit Tjilatjap richting Australië. Daar aangekomen was hij als stuurman op achtereenvolgens de ‘Karsik’, de ‘van den Bosch’ en de ‘Fort Wilhelmus’ betrokken bij de bevoorrading van de geallieerde troepen in de wateren rond Nieuw Guinea.* Oorlogsperiodes In de lezing komen (in vogelvlucht) de volgende periodes aan de orde: a. de periode vanaf 3 september 1939 (inval Duitsland in Polen) tot 10 mei 1940 (Nederlandse capitulatie) b. de periode van10 mei 1940 (Nederland bezet) tot 8 december 1941 (Oorlogsverklaring tegen Japan) c. de periode van 8 december 1941 tot 9 maart 1942 (Capitulatie KNIL) d. de periode van 9 maart 1942 tot 15 augustus 1945 (Capitulatie Japan). Aan het eind van de lezing zullen enkele verschillen tussen de Atlantische en Indische inzet van de koopvaardij worden benoemd. Aart Verhoeven is amateur historicus en heeft na z’n pensionering uitgebreid onderzoek gedaan naar het verblijf van z’n schoonmoeder in het beruchte Tjidengkamp in Batavia. De resultaten van dit onderzoek met daarbij de lotgevallen van de verschillende bevolkingsgroepen ten tijde van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië zijn te beluisteren in de door de Stichting Comité 4 en 5 mei Soest en Soesterberg uitgebrachte zesdelige Podcast serie “De Nacht van de Rijzende Zon”. Kosten: € 10,50 Waar: Katwijks Museum Wanneer: Woensdag 25 maart 2026 Tijd: 19.30 - 21.30 uur

Meesterlijk Mysterie - Over Rembrandts raadselachtige tijdgenoot 

11 okt 2025 t/m 8 mrt 2026 - Emotie, verstilling en melancholie. Fenomenaal geschilderd. Maar door wie? Dat weet niemand. In de tentoonstelling Meesterlijk Mysterie - Over Rembrandts raadselachtige tijdgenoot leer je deze anonieme tijdgenoot van Rembrandt kennen: Meester I.S. De intieme schilderijen zijn meesterlijk geschilderd, vol detail en psychologische diepgang. Museum De Lakenhal brengt, samen met Serlachius Museum in Finland, de schilderijen van Meester I.S. uit internationale en particuliere collecties voor het eerst bij elkaar. Ze worden getoond naast werk van tijdgenoten Rembrandt, Gerrit Dou en Jan Lievens. Ontdek het geheimzinnige verhaal van een groot kunstenaar, wiens naam onbekend bleef. De tentoonstelling is te zien van 11 oktober 2025 t/m 8 maart 2026.

'Het Rijke Roomse Leven" 

1 sep 2025 t/m 30 jun 2026 - Op zondag 31 augustus werd in museum Oud Alkemade in Oude Wetering de nieuwe tentoonstelling ‘het Rijke Roomse Leven’ geopend. Het is een prachtige verzameling geworden van beelden, schilderijen en attributen!  Het is zeker de moeite waard om een bezoek aan deze tentoonstelling te brengen. Het katholieke geloof in al zijn pracht en praal wordt op mooie wijze uitgebeeld in de vorm van voorwerpen, heiligenbeelden, foto’s, kleding en we vertonen gevarieerd diverse prachtige films met betrekking tot dit thema waaronder die van de Sacramentsprocessie van Rijpwetering naar Oud Ade, van afgelopen zomer. Een feest van herkenning voor vele ouderen, een kennismaking voor de jongere generatie! Het museum aan de Saskia van Uylenburchlaan 22 is geopend op zondagmiddag van 14.00-17.00 uur en dinsdagmiddag van 13.30-16.00 uur. De tentoonstelling is te zien t/m 30 juni 2026
Naar de agenda

Artikelen

De Leidse vrouwenbeweging en de regio

6 jan 2026 - In dit artikel belicht Agnes van Steen meerdere vrouwen uit de omgeving van Leiden die betrokken waren bij de Leidse vrouwenbeweging. Zij baseert zich daarvoor op haar promotieonderzoek – waarvan in november 2025 een handelseditie is verschenen – met de titel: Van liefdadigheid naar abortusstrijd. Leidse vrouwen en de Nederlandse vrouwenbeweging van 1860 tot 1990. Hierin valt te lezen hoe de Leidse vrouwenbeweging – als onderdeel van een landelijke beweging – zich over een periode van 130 jaar ontwikkelde. Het gaat om diverse organisaties die voor verschillende vrouwenrechten streden en aanverwante verenigingen. Centraal staan de Leidse vrouwen die actief waren en ook de rol van de Universiteit Leiden in de emancipatiestrijd wordt belicht. Bij ‘Leidse’ vrouwen valt echter een kanttekening te plaatsen: vaak strekten de Leidse afdelingen van organisaties zich uit tot omliggende gemeentes, zoals Oegstgeest. Dit betekent dat ook vrouwen uit die gemeentes een rol speelden in de Leidse vrouwenbeweging.

Een trekvaart door Alkemade? Plannen voor een verbinding Leiden-Haarlemmermeer

10 dec 2025 - De Leidse stadsarchitect Salomon van der Paauw maakte in 1853 en 1854 plannen voor een trekvaart van Leiden naar de net drooggevallen Haarlemmermeer. De gemeente Leiden wilde daarmee grip krijgen op de markt voor landbouwproducten. De vaart was dus niet bedoeld voor personenvervoer. Het was desondanks een vreemd initiatief: het railvervoer was al in 1839 opgekomen.

Dirk van Alkemade en het Huys te Zassenem. (Ter Leede)

27 okt 2025 - De tot nu toe gepubliceerde en tevens zeer uiteenlopende genealogieën van het geslacht Alkemade hebben in het verleden de nodige pennen in beweging gebracht, maar hebben geen eenduidige verklaring teweeg kunnen brengen. Lees hoe de van oorsprong veldnaam Alkemade overgaat naar het geslacht van die naam. Ervaar de locatie van deze oorspronkelijke Alkemade, de verklaring van de naam en de verdere lotgevallen van de familie. De eerste aanwijsbare Dirk van Alkemade die we in de geschriften tegenkomen geeft, vóór oktober 1206, tegen een terugbetaling van 10 pond, het in Noordwijk gelegen tiendblok ‘Alkemade’ terug aan de abdij van Egmond. ‘In Noirtiche partem decime, redemit (redemit = ingewisseld) a Theoderico de Alkmade, decem Libris (10 pond).

Rijnlandse ontginningen op hoogveen of laagveen

28 sep 2025 - Lang gold het idee dat de middeleeuwse ontginningen in Rijnland plaatsvonden op grote hoogveenkoepels, geschikt voor landbouw en turfwinning. Dik Parlevliet toont echter aan dat dit beeld grotendeels op aannames berust. Historische en archeologische gegevens wijzen erop dat de eerste ontginningen begonnen langs Rijnoevers en kreken, en zich uitbreidden naar laagveen- en bosveengebieden. Dit land was vruchtbaar en bruikbaar voor graanteelt, terwijl hoogveen zuur en ongeschikt was. Methoden om hoogveen te verbeteren waren in de Middeleeuwen nauwelijks uitvoerbaar. Turfwinning groeide wel in belang, gedreven door de vraag naar brandstof. Bronnen uit de 14e en 15e eeuw tonen bovendien aan dat op veengrond nog rogge en gerst werd verbouwd. Natuurlijke processen, zoals de afdamming van de Rijn bij Wijk bij Duurstede, vergemakkelijkten de ontwatering. Parlevliet concludeert dan ook dat de Rijnlandse ontginningen grotendeels plaatsvonden op laagveen, en dat het beeld van één uitgestrekt hoogveenmassief moet worden herzien.

De geschiedenis van het huis Adegeest in Voorschoten.

23 aug 2025 - Het huis Adegeest dateert uit de dertiende eeuw en was toen eigendom van het geslacht Van Wassenaer. Misschien is Adegeest nog ouder maar daarvan zijn geen gegevens bekend. Na 1395 had het geslacht Van den Bosch Adegeest in leen van de graven van Holland. Tijdens het beleg van Leiden in 1573/1574 is Adegeest vermoedelijk verbrand. In 1672 kreeg Johan van der Meer Adegeest in vrij eigendom en kreeg hij het recht om bij Adegeest twee zwanen te houden. Johan bouwde een nieuwe buitenplaats op de plaats van de middeleeuwse boerderij en liet op enige afstand van de buitenplaats een nieuwe boerderij bouwen. In 1863 is de buitenplaats afgebroken. Nabij de buitenplaats stond een boerderij die nog steeds bestaat. In 1961 werd Adegeest door de gemeente onteigend en werden er ongeveer 1300 huizen in de nieuwe wijk Adegeest gebouwd.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie