Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies

Nieuws

Tijdelijke bestemming voor Gravensteen 

11 dec 2025 - Sinds afgelopen zomer is in het monumentale Gravensteen aan het Pieterskerkhof weer volop leven in de brouwerij. Na het vertrek van de Universiteit stond het pand een paar maanden leeg. Het pand is van de gemeente Leiden en via leegstandsbeheer beschikbaar gesteld aan onder andere Erfgoed Leiden en Omstreken. Zij zijn de grootste tijdelijke gebruiker van het pand. Erfgoed Leiden en Omstreken breidt tijdelijk uit naar deze unieke historische locatie. Tijdens de verbouwing van het rijksmonument aan de Boisotkade biedt het Gravensteen een passend onderdak. Het Gravensteen biedt de extra werkruimte die nodig is om vrijwilligers en medewerkers goed te kunnen blijven huisvesten. Maar ook om schoolklassen te ontvangen en cursussen, lezingen en evenementen te organiseren. Erfgoed Leiden deelt het gebouw met ondernemers en culturele partners. Samen zorgen ze ervoor dat het pand weer actief gebruikt wordt waardoor dit gebouw opnieuw tot leven komt. Arthur Barendsen, directeur van ELO, is enthousiast over de ontwikkeling: 'We vinden het belangrijk dat onze vrijwilligers en medewerkers tijdens de verbouwing kunnen blijven werken op een plek die bij ons past: het Gravensteen is geworteld in geschiedenis en gericht op het beleven van erfgoed. Het biedt ons de ruimte om onze werkzaamheden voort te zetten en scholen en groepen te blijven ontvangen. Zo kunnen we ons werk ook tijdens de verbouwing goed blijven doen.'

Honderd jaar Boerhaavestraat 

11 dec 2025 - Voorhout – Honderd jaar geleden richtten enkele inwoners van Voorhout, gesteund door gemeentesecretaris J.W.J. Stekelenburg, de eerste plaatselijke woningbouwvereniging op onder de naam Herman Boerhaave. Met steun van de gemeente kon de vereniging al snel opdracht geven voor de bouw van 16 arbeiderswoningen aan een nieuwe straat: de latere Boerhaavestraat. De gemeente stelde hiervoor een perceel bouwgrond beschikbaar dat eerder was verworven uit het faillissement van The Everlasting Flower Company. Na de aanbesteding op 17 augustus 1925 werd voortvarend gebouwd: eind december 1925 waren twee blokken van elk acht woningen gereed en bewoond. De nieuw aangelegde, toen nog doodlopende weg kreeg de naam Boerhaavestraat, als eerste straat van het latere Boerhaavekwartier met onder meer de Mgr. Broerestraat, de Willem Botsstraat en de Ter Haar Romenystraat. In de jaren dertig en de decennia daarna werden in de Boerhaavestraat nog vele woningen bijgebouwd. Op de hoek met de Ter Haar Romenystraat verscheen in 1931 de ambtswoning met brandweergarage en slangentoren, waarin ook twee cellen voor de plaatselijke politie waren ondergebracht. In de tweede helft van de vorige eeuw volgden onder andere een politiebureau, een gymlokaal en de lagere Boerhaaveschool. In 1940 werden in de straat zeven woningen speciaal voor grote gezinnen gebouwd; op een bepaald moment woonden daar meer dan honderd personen. Crisis De woningbouwvereniging Herman Boerhaave kende in de crisistijd grote problemen met het innen van de huren. In 1935 bedroeg de gemiddelde huurschuld twintig weken. Omdat de gemeente financieel garant stond, werd in november 1936 besloten de woningbouwvereniging met alle lusten en lasten over te nemen. Pas in februari 1949 kreeg Herman Boerhaave een opvolger in de vorm van woningbouwvereniging Voorhout. De volledige geschiedenis van de jarige Boerhaavestraat is te lezen in de winteruitgave van Dwars Op nr. 85. Dit magazine wordt in december bezorgd bij de leden van de Historische Kring Voorhout (HKV). Categories

Website Limes vernieuwd 

10 dec 2025 - De geheel vernieuwde website limes.nl staat live, dé plek waar het verhaal van de Limes tot leven komt. Laat je meevoeren langs forten, wachttorens en eeuwenoude routes en ontdek hoe de noordgrens van het Romeinse Rijk onze geschiedenis blijvend heeft gevormd. Met verrassende verhalen, interactieve kaarten en inspirerende activiteiten biedt limes.nl voor iedereen iets nieuws. Duik in het verleden en ontdek waarom de Limes vandaag relevanter is dan ooit!

Cursus genealogie voor beginners in Oegstgeest 

7 dec 2025 - Wie waren onze voorouders? Hoe zag hun leven eruit? Er is steeds meer belangstelling voor ons familieverleden, onder andere op televisie. Een programma als Verborgen Verleden laat zien hoe bijzonder de geschiedenis van je familie kan zijn. Het mooie is: we kunnen ook zelf op onderzoek uitgaan en onze voorouders opsporen. Vroeger moest je daarvoor naar archiefdiensten, vaak in verschillende regio's. Tegenwoordig zijn veel gegevens op internet beschikbaar. In deze cursus zet je de eerste stappen om die te vinden. Met welke informatie begin je, hoe zoek je die op en hoe kun je de gevonden gegevens bewaren? We behandelen o.a. de burgerlijke stand, de bevolkingsregisters, de kerkelijke informatie uit vroeger eeuwen en andere bronnen. Allerlei praktijkvoorbeelden passeren daarbij de revue. Praktisch De cursus vindt plaats op woensdagochtend van 10.00 tot 12.00 uur en bestaat uit 4 bijeenkomsten op 21 januari, 28 januari, 4 februari een 11 februari 2026 en worden gehouden in de Bibliotheek van Oegstgeest. Deze cursus kost € 70,00 en aanmelden kan via de Volksunversiteit van Oegstgeest. Er zijn nog enkele plekken beschikbaar.

Nieuwsbrief november 2025 

28 nov 2025 - Burchtpoort krijgt oorspronkelijke kleuren terug De Burchtpoort krijgt in 2026 een opknapbeurt én haar oorspronkelijke kleuren terug. De poort, gebouwd in 1658 en versierd met het beeldhouwwerk van de leeuw van Rombout Verhulst, is toe aan onderhoud. Uit kleurhistorisch onderzoek blijkt dat de poort oorspronkelijk zandsteenkleurig was. De leeuw was rood gekleurd, had witte tanden en ogen die hem een indrukwekkende uitstraling gaven. Door de eeuwen heen verdwenen deze kleuren en komen tijdens een opknapbeurt in 2026 weer terug. Een stukje Leidse geschiedenis dat opnieuw tot leven komt. Link naar de Nieuwsbrief Lees meer

Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

Jan van Houtlezing: Van verval naar vernieuwing 

14 dec 2025 - In de jaarlijkse Jan van Houtlezing staat dit keer het onlangs uitgekomen boek Van verval naar vernieuwing over Leiden in de zeventiger en tachtiger jaren van de vorige eeuw. Tussen 1970 en 1985 maakte Leiden een grondige transformatie door. Een armoedige en vervallen gemeente die economisch, sociaal en cultureel op haar laatste benen liep, werd opgeschud door betrokken burgers en een nieuwe generatie actieve, bevlogen bestuurders. In die periode is de basis gelegd voor het welvarende Leiden van vandaag. Om deze transformatie te reconstrueren voerden de auteurs circa vijftig gesprekken met wethouders, raadsleden, ambtenaren, actievoerders, kunstenaars en betrokken burgers die in de jaren zeventig en tachtig actief waren in Leiden. Twee van de auteurs, namelijk Arie de Jong en Bart van de Steen, houden een inleiding waarna er gelegenheid is tot het stellen van vragen en discussie. Link: Jan van Houtlezing: Van verval naar vernieuwing

Misdaad en Straf in een Hollandse stad Haarlem 1673-1811 

16 dec 2025 - Maarten Müller vertelt ons hoe de criminaliteit in Haarlem zich ontwikkelde in de periode 1673-1811, en hoe de stedelijke overheid daartegen optrad.  Het merendeel van de bronnen die Maarten Müller heeft bestudeerd, bevindt zich in het Noord-Hollands Archief: het zogeheten Oud-Rechterlijk Archief met daarin onder andere de ‘rollen’ waarin de aanklachten staan vermeld alsmede de uitgesproken vonnissen. Zowel in de misdaadpleging als in de bestraffing hiervan ziet Müller een ontwikkeling in de richting van ‘beschaafd stedelijk gedrag’. Voorafgaand aan de lezing is er van 19.15-20.00 uur een inloop. Dat geeft de mogelijkheid tot het stellen van vragen aan bestuursleden of mede-bezoekers, nader in te gaan op vragen of wensen die u heeft over genealogisch onderzoek, het gebruik van genealogische computerprogramma’s, etc. Ook kunt u boeken en/of tijdschrijften meebrengen voor de boekentafel (mits het onderwerp geschiedenis, genealogie of topografie betreft) of zelf boeken en/of tijdschriften uitzoeken om mee te nemen. Zowel leden van de NGV als belangstellende niet-leden zijn van harte welkom. De toegang is gratis.   Locatie: Ontmoetingscentrum De Schakel, Pijnboomstraat 17, 2023 VN Haarlem

Voorouderspreekuur Haarlem 

20 dec 2025 - Voor iedereen die op zoek wil naar zijn voorouders, maar niet precies weet hoe te beginnen organiseert de NGV [Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Rijnland en Kennemerland] een inloopspreekuur Genealogie. Het Noord-Hollands Archief is elke derde zaterdag van de maand open,  en op deze dag zijn ook de vrijwilligers van de NGV Rijnland/Kennemerland in de studiezaal aanwezig om te assisteren bij uw onderzoek. Het adres van het Noord-Hollands Archief is Jansstraat 40 in Haarlem en de vrijwilligers zijn aanwezig van 10:00 uur tot 12:30 uur. Het onderzoek staat ook open voor genealogen die al wat langer bezig zijn, maar die ergens vast lopen.  P.S: Het genealogisch Spreekuur op de eerste zaterdagmorgen van de maand in de Bibliotheek in Oegstgeest gaat onverminderd voort, maar voor sommige belangstellenden is Haarlem wellicht makkelijker te bereiken.

Openbaarheidsdag 

8 jan 2026 - Aan het begin van elk jaar worden op ‘Openbaarheidsdag’ nieuwe archiefstukken openbaar. In 2025 organiseert Erfgoed Leiden en Omstreken (ELO) deze dag in Voorhout. Reserveer deze datum in uw agenda. Nadere informatie volgt.  

Cursus stamboomonderzoek in Oegstgeest 

21 jan 2026 - De cursus genealogie voor beginners vindt plaats in Oegstgeest op woensdagochtend van 10.00 tot 12.00 uur en bestaat uit 4 bijeenkomsten op 21 januari, 28 januari, 4 februari een 11 februari 2026. We kunnen ook zelf op onderzoek uitgaan en onze voorouders opsporen. Vroeger moest je daarvoor naar archiefdiensten, vaak in verschillende regio's. Tegenwoordig zijn veel gegevens op internet beschikbaar. In deze cursus zet je de eerste stappen om die te vinden. Met welke informatie begin je, hoe zoek je die op en hoe kun je de gevonden gegevens bewaren? We behandelen o.a. de burgerlijke stand, de bevolkingsregisters, de kerkelijke informatie uit vroeger eeuwen en andere bronnen. Allerlei praktijkvoorbeelden passeren daarbij de revue.  Deze cursus wordt gehouden in de Bibliotheek van Oegstgeest en opgave is mogelijk via de Volksuniversiteit van Oegstgeest in samenwerking met de Bibliotheek van Oegstgeest en de NGV afd. Rijnland & Kennemerland De kosten van deze cursus bedragen € 70,00.
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Meesterlijk Mysterie - Over Rembrandts raadselachtige tijdgenoot 

11 okt 2025 t/m 8 mrt 2026 - Emotie, verstilling en melancholie. Fenomenaal geschilderd. Maar door wie? Dat weet niemand. In de tentoonstelling Meesterlijk Mysterie - Over Rembrandts raadselachtige tijdgenoot leer je deze anonieme tijdgenoot van Rembrandt kennen: Meester I.S. De intieme schilderijen zijn meesterlijk geschilderd, vol detail en psychologische diepgang. Museum De Lakenhal brengt, samen met Serlachius Museum in Finland, de schilderijen van Meester I.S. uit internationale en particuliere collecties voor het eerst bij elkaar. Ze worden getoond naast werk van tijdgenoten Rembrandt, Gerrit Dou en Jan Lievens. Ontdek het geheimzinnige verhaal van een groot kunstenaar, wiens naam onbekend bleef. De tentoonstelling is te zien van 11 oktober 2025 t/m 8 maart 2026.

Tentoonstelling 'Pieter Groeneveldt: de kunst van de eenvoud' 

24 sep t/m 21 dec 2025 - Pieter Groeneveldt (1889 – 1982) was een veelzijdig kunstenaar met een brede artistieke belangstelling. In 1923 opende hij in Den Haag de bloemenwinkel Sheherezade, waar hij zijn bloemstukken presenteerde in keramiek van eigen makelij. Vier jaar later vestigde hij een werkplaats voor het vervaardigen van aardewerk aan de Donklaan in Voorschoten, die zou uitgroeien tot de ‘Groeneveldt Aardewerkfabriek’. Er werd zo’n dertig jaar lang succesvol geproduceerd. In 1972 was een faillissement echter onvermijdelijk. Pieter Groeneveldt bleef als keramist actief in zijn atelier aan huis. Vooral de vazen, potten en schalen uit deze periode zijn zeer geliefd en gezocht. Museum Voorschoten is trots op de omvangrijke collectie aardewerk van Groeneveldt, die in de loop van de tijd is verworven. Al eerder, in 2006 en 2013, waren er tentoonstellingen van de keramiek. Sindsdien zijn verschillende voorwerpen uit de collectie steeds te zien geweest in overzichtstentoonstellingen over de lokale historie en de kunstnijverheid. Enkele jaren geleden kwamen medewerkers van het museum in contact met drie kenners en verzamelaars van het aardewerk van Groeneveldt. Het idee ontstond een tentoonstelling in te richten met een selectie van het aardewerk uit de collecties van deze verzamelaars, aangevuld met stukken uit de collectie van het museum. En zo presenteert Museum Voorschoten nu de expositie ‘Pieter Groeneveldt: de kunst van de eenvoud’. De tentoonstelling is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de genoemde verzamelaars. Deze expositie biedt een unieke kans een aantal topstukken van Groeneveldt uit privé-collecties te zien. Dankzij een interview op film met Groeneveldts achterneef Henri Boshouwer Kroet krijgt de bezoeker een beeld van de kunstenaar als persoon. In een videopresentatie toont de keramiste Ilse Pijper hoe het vervaardigen van keramiek in zijn werk gaat. De tentoonstelling is te zien van 24 september tot en met 21 december.

Tentoonstelling Kunstenaarsdorpen Muze met zes gezichten 

21 sep 2025 t/m 18 jan 2026 - Vanaf zondag 21 september 2025 is in het Katwijks Museum een nieuwe tentoonstelling te zien, Kunstenaarsdorpen Muze met zes gezichten. Het is opnieuw een bijzondere tentoonstelling, omdat zij niet alleen schilderijen, gouaches en tekeningen toont over Katwijk, maar ook over nog vijf andere kunstenaarsdorpen van omstreeks 1900. Naast Katwijk zijn dat Domburg, Nunspeet, Volendam, Laren en Bergen. De tentoonstelling brengt het werk bij elkaar van grote namen, zoals  Van Goyen, Israëls, Artz ,Kaemmerer, Wallat,  Castle Keith, Gruppé, Toorop en Sluiter. Van elk dorp zijn dezelfde taferelen te bewonderen, dorpsgezichten, landschap, interieurs en de bewoners en hun werkzaamheden. Tot slot is er, als contrast, van elk dorp een schilderij van het dorp zoals het er tegenwoordig uitziet. Zo ontstaat een caleidoscopisch beeld van zes dorpen die gemeen hebben dat zij ooit omvangrijke kunstenaarskolonies kenden, en toch verschillend zijn door hun uiterlijk, de kleding van de bewoners, hun latere ontwikkeling en het feit of het dorp wel of niet aan een kust lag. Aanleiding voor de expositie is dat de gemeente Katwijk, het Katwijks Museum en de stichting Kunstenaarsvereeniging Katwijk DUNAatelier gezamenlijk gastheer zijn voor de jaarvergadering van EuroArt die van 25 tot 28 september plaatsvindt. EuroArt is de Europese federatie van 45 kunstenaarsdorpen uit dertien landen, zodat deze vergadering een internationaal publiek naar de nieuwe tentoonstelling in het Katwijks Museum brengt. Kunstenaarsdorpen Muze met zes gezichten is te zien in het Katwijks Museum van 21 september 2025 tot en met 18 januari 2026. Voor meer informatie, kaartverkoop en openingstijden zie www.katwijksmuseum.nl. 

'Het Rijke Roomse Leven" 

1 sep 2025 t/m 30 jun 2026 - Op zondag 31 augustus werd in museum Oud Alkemade in Oude Wetering de nieuwe tentoonstelling ‘het Rijke Roomse Leven’ geopend. Het is een prachtige verzameling geworden van beelden, schilderijen en attributen!  Het is zeker de moeite waard om een bezoek aan deze tentoonstelling te brengen. Het katholieke geloof in al zijn pracht en praal wordt op mooie wijze uitgebeeld in de vorm van voorwerpen, heiligenbeelden, foto’s, kleding en we vertonen gevarieerd diverse prachtige films met betrekking tot dit thema waaronder die van de Sacramentsprocessie van Rijpwetering naar Oud Ade, van afgelopen zomer. Een feest van herkenning voor vele ouderen, een kennismaking voor de jongere generatie! Het museum aan de Saskia van Uylenburchlaan 22 is geopend op zondagmiddag van 14.00-17.00 uur en dinsdagmiddag van 13.30-16.00 uur. De tentoonstelling is te zien t/m 30 juni 2026

Expositie ‘VAREN VOOR VRIJHEID’ 

3 mei 2025 t/m 15 mrt 2026 - Vanaf 3 mei 2025 presenteert Stichting Koopvaardijpersoneel 1940-1945 in het Katwijks Museum de expositie ‘VAREN VOOR VRIJHEID - de onmisbare rol van de Nederlandse koopvaardij in WOII’. AANLEIDING Tachtig jaar geleden kwam er een einde aan de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar vieren en herdenken wij ‘80 jaar Vrijheid’. In dit kader wil de Stichting Koopvaardijpersoneel 1940-1945 speciale aandacht schenken aan een onderbelicht hoofdstuk uit de geschiedenis: de onmisbare rol van de Nederlandse koopvaardij in de bevrijding van Europa en Azië.   Ondanks gevaren van bommenwerpers, onderzeeboten en zeemijnen speelden Nederlandse koopvaardijschepen een cruciale rol in de bevoorrading van de geallieerden. De expositie brengt een ode aan alle opvarenden van de koopvaardij, die onder levensgevaarlijke omstandigheden hun plicht deden. Zij hielden koers! ROL KOOPVAARDIJ De expositie verhaalt over de risico’s en ontberingen die Nederlandse zeelieden hebben moeten doorstaan in de zes jaar die zij van huis waren. Ze belicht de wereldwijde overzeese geallieerde oorlogvoering tegen Duitsland en Japan. Die oorlog bestond niet alleen uit militaire, maar ook uit enorme logistieke operaties overzee. Talloze vrachtschepen, tankers, zeeslepers en passagiersschepen vervoerden, veelal in konvooi varend, jarenlang kolossale hoeveelheden materieel, munitie, troepen en voorraden over de Atlantische Oceaan, de Noordelijke IJszee, de Middellandse Zee, de Stille Oceaan en de Javazee. Nederlandse passagiersschepen vervoerden tijdens de oorlog zo’n 2 miljoen man aan troepen over de wereldzeeën. Alleen al de tot troepentransportschip omgebouwde ‘Nieuw Amsterdam’ nam bijna 400.000 manschappen voor haar rekening. Zonder deze zeetransporten zou de oorlogvoering van de geallieerden onmogelijk zijn geweest en hadden wij onze vrijheid in 1945 niet herwonnen. Nederland had begin 1940 met 1.200 zeeschepen een van de grootste koopvaardijvloten ter wereld. Deze vloot telde ruim 32.000 bemanningsleden, waarvan ongeveer 19.000 Nederlanders. VAARPLICHT De Nederlandse regering in ballingschap in Londen besloot in juni 1940 de koopvaardij te militariseren en legde bemanningsleden een vaarplicht op. Nog dezelfde maand hielpen Nederlandse schepen bij de evacuatie van Britse troepen uit Duinkerken naar Engeland. Daarna speelden ze onder meer een cruciale rol bij de evacuatie van Britse eenheden uit Griekenland in april 1941, de bevoorrading van Malta midden 1941, de invasie van Frans Noord-Afrika eind 1942 en de invasie van Normandië op en na D-Day. Bovendien namen Nederlandse koopvaardijschepen massaal deel aan de Slag om de Atlantische Oceaan, de konvooien van de Verenigde Staten naar de Sovjet-Unie en aan de konvooien over de Stille Oceaan. Ook in de Indische wateren speelde de Nederlandse koopvaardij een grote rol, vooral in de eerste maanden van 1942. ENORME VERLIEZEN In totaal gingen 525 Nederlandse koopvaardijschepen verloren, waarbij 4.200 zeelieden het leven lieten. Desondanks bleef de Nederlandse koopvaardij een essentiële rol speken, zelfs ruim na de geallieerde overwinning in 1945. Soldaten moesten met hun materieel tenslotte ook weer terug naar huis. Pas in maart 1946 werd de vaarplicht opgeheven. GROOTSTE BIJDRAGE De inzet van de koopvaardijvloot is de grootste Nederlandse bijdrage aan de geallieerde overwinning en van onschatbare waarde gebleken. Toch is deze bijdrage lange tijd onderbelicht gebleven. De expositie ‘Varen voor Vrijheid’ brengt dit dramatische verhaal in het Katwijks Museum tot leven met aangrijpende foto’s, persoonlijke voorwerpen, authentieke scheepsmodellen, indrukwekkende schilderijen, een grote wand met scheepsmodellen op schaal en een imposante maquette van een konvooi op zee. Gedurende de expositie worden rondleidingen gegeven en lezingen georganiseerd, waarin experts en nabestaanden deze bijzondere geschiedenis verder uitdiepen.  
Naar de agenda

Artikelen

Een trekvaart door Alkemade? Plannen voor een verbinding Leiden-Haarlemmermeer

10 dec 2025 - De Leidse stadsarchitect Salomon van der Paauw maakte in 1853 en 1854 plannen voor een trekvaart van Leiden naar de net drooggevallen Haarlemmermeer. De gemeente Leiden wilde daarmee grip krijgen op de markt voor landbouwproducten. De vaart was dus niet bedoeld voor personenvervoer. Het was desondanks een vreemd initiatief: het railvervoer was al in 1839 opgekomen.

Dirk van Alkemade en het Huys te Zassenem. (Ter Leede)

27 okt 2025 - De tot nu toe gepubliceerde en tevens zeer uiteenlopende genealogieën van het geslacht Alkemade hebben in het verleden de nodige pennen in beweging gebracht, maar hebben geen eenduidige verklaring teweeg kunnen brengen. Lees hoe de van oorsprong veldnaam Alkemade overgaat naar het geslacht van die naam. Ervaar de locatie van deze oorspronkelijke Alkemade, de verklaring van de naam en de verdere lotgevallen van de familie. De eerste aanwijsbare Dirk van Alkemade die we in de geschriften tegenkomen geeft, vóór oktober 1206, tegen een terugbetaling van 10 pond, het in Noordwijk gelegen tiendblok ‘Alkemade’ terug aan de abdij van Egmond. ‘In Noirtiche partem decime, redemit (redemit = ingewisseld) a Theoderico de Alkmade, decem Libris (10 pond).

Rijnlandse ontginningen op hoogveen of laagveen

28 sep 2025 - Lang gold het idee dat de middeleeuwse ontginningen in Rijnland plaatsvonden op grote hoogveenkoepels, geschikt voor landbouw en turfwinning. Dik Parlevliet toont echter aan dat dit beeld grotendeels op aannames berust. Historische en archeologische gegevens wijzen erop dat de eerste ontginningen begonnen langs Rijnoevers en kreken, en zich uitbreidden naar laagveen- en bosveengebieden. Dit land was vruchtbaar en bruikbaar voor graanteelt, terwijl hoogveen zuur en ongeschikt was. Methoden om hoogveen te verbeteren waren in de Middeleeuwen nauwelijks uitvoerbaar. Turfwinning groeide wel in belang, gedreven door de vraag naar brandstof. Bronnen uit de 14e en 15e eeuw tonen bovendien aan dat op veengrond nog rogge en gerst werd verbouwd. Natuurlijke processen, zoals de afdamming van de Rijn bij Wijk bij Duurstede, vergemakkelijkten de ontwatering. Parlevliet concludeert dan ook dat de Rijnlandse ontginningen grotendeels plaatsvonden op laagveen, en dat het beeld van één uitgestrekt hoogveenmassief moet worden herzien.

De geschiedenis van het huis Adegeest in Voorschoten.

23 aug 2025 - Het huis Adegeest dateert uit de dertiende eeuw en was toen eigendom van het geslacht Van Wassenaer. Misschien is Adegeest nog ouder maar daarvan zijn geen gegevens bekend. Na 1395 had het geslacht Van den Bosch Adegeest in leen van de graven van Holland. Tijdens het beleg van Leiden in 1573/1574 is Adegeest vermoedelijk verbrand. In 1672 kreeg Johan van der Meer Adegeest in vrij eigendom en kreeg hij het recht om bij Adegeest twee zwanen te houden. Johan bouwde een nieuwe buitenplaats op de plaats van de middeleeuwse boerderij en liet op enige afstand van de buitenplaats een nieuwe boerderij bouwen. In 1863 is de buitenplaats afgebroken. Nabij de buitenplaats stond een boerderij die nog steeds bestaat. In 1961 werd Adegeest door de gemeente onteigend en werden er ongeveer 1300 huizen in de nieuwe wijk Adegeest gebouwd.

‘Kniertje in Opstand’.

15 jul 2025 - Sjaak van der Velden beschrijft hoe in februari 1990 een vijftigtal vrouwen in staking gingen bij het Katwijkse bedrijf Ouwehand. Zij waren hun tweederangspositie als visverwerkers meer dan zat. Zij waren oproepkrachten en vreesden door uitzendkrachten vervangen te worden. Zij wilden gewoon een vast contract en binnen de CAO vallen. Daarnaast waren er nog heel wat andere klachten. De staking werd indertijd geschetst als een spontane actie. Van der Velden laat echter zien dat de Dienstenbond FNV een belangrijke rol speelde. De Katwijkse ‘Kniertjes’ namen wel het initiatief, overigens na een lange voorgeschiedenis. Steunde de FNV de staking, het CNV – de grootste bond bij Ouwehand – deed dat niet. Andere arbeiders lieten zich dan ook makkelijk door de directie opjutten tegen de staaksters. Van der Velden laat zien hoe het eraan toeging bij deze (kleine) staking met bijeenkomsten in de Ontmoetingkerk, eigen stakersliedjes en het bewerken van de pers. Uiteindelijk wonnen de vrouwen. Na een week verklaarde de directie dat de CAO 1990 ook op hen van toepassing zou zijn. Op 16 maart vierden de vrouwen daarom feest. Voor de vrouw die voorop ging kreeg het gebeuren later echter een nare nasmaak. Zij werd ontslagen omdat ze te negatief over de producten van Ouwehand had gesproken in een interview.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie