Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies

Nieuws

Het heden, het verleden en de toekomst. 

20 mei 2026 - In Nieuwsbrief 55 beginnen we met het heden. Diogenes werkt aan een nieuw project, het pand aan de Lange Mare 110, en we verbeteren onze bestaande woningen, deze keer Aalmarkt 6a. We blikken ook terug: waarom hebben de oprichters van deze stichting destijds de naam van een Griekse wijsgeer gekozen? En we denken na over wat er in de toekomst bij Diogenes zou kunnen veranderen. In dat laatste stuk kunt u ook lezen dat ik besloten heb binnenkort een stapje terug te doen. Ik zal Diogenes met plezier blijven volgen, en waar dat nuttig is nog wat bijdragen leveren aan de website en de nieuwsbrief. Reacties zijn altijd welkom: nieuwsbrief@diogenes-leiden.nl Link naar de website van Diogenes 

Gegeorefereerde topografische kaarten van Leiden e.o. 

12 mei 2026 - Onlangs is op de website www.archiefgravers.nl een aantal gegeorefereerde topografische kaarten geplaatst. Niet alleen van Zoeterwoude maar ook van Leiden, Leiderdorp en Oegstgeest. Het kaartmateriaal wordt transparant getoond, liggend boven de huidige kaart van OpenStreetmap.

NieuwsFlits Zoetermeer 

21 apr 2026 - Nieuwsbrief vol met actuele Zoetermeerse historische zaken. De zes pagina's staan vol wetenswaardigheden over tentoonstellingen, publicaties, activiteiten (zoals Theater na de Dam op 4 mei), naast een uitleg over de selectie van bijzondere Post65 gebouwen in de stad en de enorme ophef die dat veroorzaakte vlak voor de lokale verkiezingen. Klik op de link: https://www.oudsoetermeer.nl/e2/site/oudsoetermeer/custom/site/upload/file/oud_soetermeer/nieuwsbrieven/31_nieuwsflits_apr_2026.pdf

Leidse stadspoorten weer voor iedereen zichtbaar 

19 apr 2026 - Wie weet dat er ooit niet twee, maar acht stadpoorten in Leiden waren? De trots van de stad, en tóch verdwenen. In een uniek project zijn met digitale middelen de zes verdwenen poorten herbouwd en hun verhalen ter plaatse online te beleven. De Morspoort en de Zijlpoort zijn de enige nog zichtbare stadspoorten van Leiden. De weggevallen poorten zijn nu — dankzij een samenwerking tussen de Historische Vereniging Oud Leiden en Stichting Verborgen Stad — digitaal herbouwd. Waarom dit project? De digitale herbouw maakt de geschiedenis van de poorten voor een breed publiek inzichtelijk en beleefbaar. Niet alleen de gebouwen komen terug: ook de mensen en functies rondom de poorten komen weer tot leven. Van geloofsvluchtelingen en kunstenaars tot boeren, handelaars en poortwachters. Samen vertellen de poorten het verhaal van Leidens verbinding met de buitenwereld door de eeuwen heen. 'Met dit project willen we de geschiedenis op straatniveau teruggeven aan bewoners en bezoekers,' zegt Gerda van den Berg, voorzitter van de Historische Vereniging Oud Leiden. 'Het zijn geen losse gevels, maar plekken waar mensen dagelijks leefden, werkten en reisden: dat verhaal willen we weer zichtbaar maken.' Voor Theo Pronk, creative director van Stichting Verborgen Stad, was dit een bijzonder project: 'Alle poorten herbouwen: zoiets hadden we nog nooit gedaan. Samen met studenten van de Universiteit Leiden gingen we in de archieven op zoek naar de verhalen van de mensen die ooit echt onder de poorten doortrokken.' Wat is nieuw? De zes verdwenen stadspoorten zijn als 3D-reconstructies digitaal gereconstrueerd en op hun oorspronkelijke locaties zichtbaar gemaakt. De reconstructies zijn toegankelijk via de app History5D, waarmee gebruikers de poorten op locatie kunnen bekijken en in context plaatsen. Thuis bekijken kan ook via www.leidsestadspoorten.nl. Als smaakmaker is een korte film over het project te zien op www.oudleiden.nl. Een folder met alle poorten is digitaal beschikbaar op www.oudleiden.nl en fysiek bij de VVV, in de musea en in de bibliotheken. Een QR code leidt per poort direct naar de digitale weergave.

Nieuwsbrief april 2026 

18 apr 2026 - Link naar de Nieuwsbrief
Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

Historisch Café met voorouderspreekuur 

6 jun 2026 - Ontmoet je verleden, ontdek je familiegeschiedenis Elke eerste zaterdagmorgen van de maand staat het Historisch Café open voor iedereen met interesse in familiegeschiedenis en lokaal verleden. Vrijwilligers van de NGV Rijnland en Kennemerland en de werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Oegstgeest zijn aanwezig om te helpen bij genealogisch onderzoek. Beginners krijgen ondersteuning bij het opzetten van hun eerste onderzoek, terwijl ervaren onderzoekers hulp kunnen krijgen om vastgelopen speurtochten weer op gang te brengen. Loop gerust binnen, stel je vragen en ontdek samen met anderen het verhaal van je voorouders. Over de NGV De Nederlandse Genealogische Vereniging is een landelijke vereniging die een platform biedt voor iedereen met belangstelling voor familiegeschiedenis. De NGV stimuleert het opdoen en delen van genealogische kennis, zowel voor beginnende als gevorderde onderzoekers. Met meer dan twintig regionale afdelingen organiseert de vereniging activiteiten en biedt zij collecties en nieuws die zijn afgestemd op de verschillende regio’s. Over HisVO De Historische Vereniging Oegstgeest zet zich in voor het behoud en de toegankelijkheid van de geschiedenis en het erfgoed van Oegstgeest. De vereniging versterkt het historisch besef door lezingen, wandelingen, publicaties en onderzoek, waaronder genealogie. Zij werd opgericht in 1987 en telt inmiddels 650 leden. Vrijwilligers vormen het hart van de vereniging en werken samen aan het levend houden van het lokale verleden. Bij de vertegenwoordigers van de HisVO kunt u alles vragen over lokaal onderzoek en hier hulp bij krijgen. Ook kunt u oude verhalen delen. Oegstgeestenaren  met expertise of kennis van erfgoed en projecten zijn van harte welkom. Adres: Lange Voort 2 T te Oegstgeest.

Historische wandeling door Alphen aan den Rijn 

6 jun 2026 - Leer Alphen aan den Rijn eens op een andere manier kennen. Tijdens een wandeling of fietstocht met een stadsgids kijk je op een andere manier naar je woonplaats. Stadsgidsen van de Historische Vereniging leiden u door het centrum van de stad en langs de oevers van de Oude Rijn. Onderweg vertellen zij over de geschiedenis van de bewoners, de bebouwing en de bedrijvigheid door de eeuwen heen. Zo’n wandeling kan in tijd variëren al naar gelang de samenstelling en interesses van de groep. Ruime aandacht zal worden besteed aan uw wensen en vragen tijdens deze tocht. Een minimum aantal deelnemers is niet vereist, wat betekent dat de stadswandeling altijd doorgaat. Op verzoek kan er ook een wandeling worden aangeboden in de Engelse taal. Praktische informatie wandeling eerste zaterdag van de maand: Dit is een maandelijkse wandeling. deze wandeling is het gehele jaar op de eerste zaterdag van de maand, vertrektijd 11.00 uur. Aanmelden kan bij Ria Langeveld-Turkenburg, tel. 0172-475265, maar is niet verplicht. Start- en eindpunt: Gebouw De Vergulde Wagen van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn, Van Boetzelaerstraat 48, 2406 BG Alphen aan den Rijn (schuin tegenover de Hema). 

Inloopspreekuur genealogie [stamboomonderzoek] 

13 jun 2026 - De werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn houdt elke tweede zaterdagmiddag van de maand een inloopmiddag van 13.00-16.00 uur. Wilt u informatie over genealogie kom dan langs! Sinds de uitzendingen van het TV-programma "Verborgen Verleden" is het onderzoek naar onze voorouders erg populair geworden. Gaat u met het onderzoek beginnen of bent al wat verder, maar loopt u ergens tegen aan, vraag de werkgroep Genealogie om advies. Aanmelden via het e-mailadres info@HVAlphen.nl kan nuttig zijn, maar is niet strikt noodzakelijk. Als u gerichte vragen hebt is het wel handig als u deze vooraf stelt, dan kan mogelijk door de werkgroepleden al wat voorwerk worden verricht. De werkgroep Genealogie zit elke tweede zaterdagmiddag in het verenigingsgebouw De Vergulde Wagen, van Boetzelaerstraat 48 te Alphen aan den Rijn, ter hoogte van de HEMA van 13:00 uur tot 16:00 uur. Eventueel kan er ook in overleg een afspraak op een andere dag gemaakt worden, het verenigingsgebouw is elke woensdagmiddag en zaterdag geopend.

Nieuwe ontdekkingen rond Keukenhof 

16 jun 2026 - De Vereniging Oud Lisse organiseert, in samenwerking met Kasteel Keukenhof, op dinsdag 16 juni een bijzondere lezing over de geschiedenis van Buitenplaats Keukenhof. Spreker is Charlotte Ebers, conservator van Museum Kasteel Keukenhof. Kasteel Keukenhof behoort tot de bekendste historische locaties van Lisse. Toch zijn er de afgelopen jaren opnieuw verrassende ontdekkingen gedaan over de geschiedenis van deze bijzondere buitenplaats. Aan de hand van recent onderzoek neemt Charlotte Ebers ons mee langs de geschiedenis van Keukenhof, van het oorspronkelijke 17e-eeuwse landhuis van Adriaen Maertensz Block tot de bewoners van de twintigste eeuw. Aan bod komen onder meer: het oorspronkelijke landhuis en zijn bewoners; de veranderingen die Cecile Marie barones Van Pallandt liet uitvoeren; het levensverhaal van Cornelie Johanna van Pallandt; de rol van Keukenhof tijdens de Tweede Wereldoorlog; nieuwe inzichten over de bewoners van de naoorlogse periode. De lezing laat zien hoe nieuwe onderzoeksresultaten voortbouwen op eerder onderzoek, waaronder studies die in het verleden door de Vereniging Oud Lisse zijn uitgevoerd.  Na de pauze staat een bijzonder verhaal centraal: de evacuatie van schilderijen uit Keukenhof in 1943 en de terugkeer van één van deze werken in 2016. Ook vertelt Charlotte Ebers over een recent afgerond onderzoek naar een schilderij uit de collectie van Kasteel Keukenhof. Deze avond biedt niet alleen een boeiende inkijk in de geschiedenis van Keukenhof, maar ook de gelegenheid om vragen te stellen en met elkaar in gesprek te gaan over nieuwe ontdekkingen en openstaande onderzoeksvragen. Praktische informatie: Datum: dinsdag 16 juni 2026 Locatie: Het Koetshuis, Keukenhof 1, Lisse 19.30 uur – Inloop met koffie en thee 20.00 uur – Lezing deel 1: Buitenplaats Keukenhof – onderzoeken en open vragen 20.45 uur – Pauze 21.15 uur – Lezing deel 2: Evacuatie van schilderijen in 1943 en de terugkeer van een schilderij in 2016 22.00 uur – Einde van de avond Toegang: Gratis voor leden van de Vereniging Oud Lisse; niet-leden betalen € 5,00 entree. Aanmelden verplicht: gebruik deze LINK  (VOL = VOL)

Van akker tot archief: sporen van agrarische geschiedenis van Zuid-Holland 

22 jun 2026 - Wat zijn de ontwikkelingen op het gebied van onderzoek naar plattelands- en agrarische geschiedenis in Zuid-Holland? Welke bronnen zijn hiervoor in het (provinciaal) archief te vinden? Waar liggen kansen voor vervolgonderzoeken? Noteer 22 juni vast in je agenda en meld je meteen aan voor onze studiebijeenkomst! Meld je alvast aan Zuid-Holland kent een rijke landbouw- en veeteelt-traditie. Deze activiteiten hebben eeuwenlang invloed gehad op de vorming en indeling van het landschap, de bouw van molens en boerderijen en de sociaal-economische geschiedenis. Diverse transities, zoals ruilverkaveling, schaalvergroting en mechanisatie, veranderden deze sector in de afgelopen decennia sterk. Dit heeft invloed gehad op de rol van het platteland in de regio en de provincie, maar ook op het landschap en de waardering van agrarische monumenten. Informatie, beelden en verhalen over deze sector zijn terug te vinden in diverse historische bronnen in de Zuid-Hollandse archieven. Tijdens deze studiebijeenkomst gaan we in op de hernieuwde belangstelling voor plattelandsgeschiedenis en agrarisch erfgoed in de onderzoekswereld. En we kijken waar kansen liggen voor vervolgonderzoek en hoe je dit kunt aanpakken. Over de bijeenkomst Wanneer: maandag 22 juni 10.00-12.00 uur (inloop vanaf 09.30 uur): ochtendprogramma 12.00-13.00 uur: lunch 13.00-15.00 uur: middagprogramma (beperkt plaats) Waar: Provinciehuis Zuid-Holland (ochtend/lunch), Nationaal Archief (middag) Voor wie: medewerkers en vrijwilligers van musea, archieven, historische verenigingen en andere erfgoedorganisaties in Zuid-Holland, onderzoekers en studenten, medewerkers provincie Zuid-Holland Inhoud: bekijk hier alle details over de bijeenkomst   Aanmelden: gratis, via de website van Erfgoedhuis Zuid-Holland  
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Depot van Genootschap Oud Rijnsburg opent deur op Nationale Archeologiedagen 

19 t/m 21 jun 2026 - Op 19, 20 en 21 juni zijn de Nationale Archeologiedagen, het Genootschap Oud Rijnsburg biedt ter gelegenheid hiervan een uniek kijkje in het depot van het Genootschap aan het Noordeinde 4 pal naast de brandweerkazerne.  Wist je dat het Genootschap Oud Rijnsburg ook een behoorlijk depot heeft waarin alle gevonden en gedoneerde schatten van Rijnsburg van de laatste 50 jaar en langer terug worden bewaard? Onze eigen amateurarcheoloog en opgravingsdeskundige Dirk Schoneveld kan je alles vertellen over de gevonden schatten die hier te vinden zijn. Unieke opening van depot Op zaterdag 20 juni tussen 14.00 en 16.00 uur kun je terecht in het Depot van het Genootschap aan het Noordeinde 4 naast de brandweerkazerne in Rijnsburg. Het depot is normaal gesproken niet toegankelijk voor bezoekers dus als je nieuwsgierig bent naar wat er allemaal te zien is en waar alle spullen uit het Rijnsburgse verleden worden bewaard, eventueel bruikbaar voor komende exposities, maak dan gebruik van deze bijzondere kans. Zonder al die vondsten zouden wij nu helemaal niets weten van de bijzondere geschiedenis van ons dorp. Wat valt er te beleven Je mag de vaak eeuwenoude scherven zelf aanraken en voelen onder toeziend oog van Dirk Schoneveld. Hij begon al heel jong met zijn interesse voor opgravingen en de geschiedenis van Rijnsburg, aangewakkerd door de boeiende verhalen van Simon Leenheer en dokter Frans Leerink. Hij kan hier bijzonder boeiend over vertellen en het zou kunnen dat hij wellicht meer weet van onze lokale geschiedenis dan alle archeologen bij elkaar.  Als aandenken aan je bezoek mag je een ouderwetse pentekening op een tegeltje meenemen en een boekje met foto’s van hoe Rijnsburg er vroeger heeft uitgezien. Bewijzen van onze geschiedenis Ook het museum aan de Oude Vlietweg staat in het teken van de Nationale Archeologiedagen. Want eerlijk gezegd, zonder alle bewijzen van eerdere bewoning in en rond ons dorp door middel van vondsten, kon niet worden vastgesteld hoe die geschiedenis eruit zag. In het museum vertonen we twee prachtige animaties, gemaakt met AI. In de eerste animatie van 8 minuten ga  je als het ware met een tijdmachine terug naar de tijd dat hier een prachtig klooster stond.  In een tweede film van 15 minuten wordt onder andere onthuld hoe  dit dorp  de naam Rijnsburg kreeg. Het museum is zaterdag 20 juni geopend van 13.30 tot 16.30 uur. QR code route Maak je uitstapje naar de geschiedenis van Rijnsburg compleet door lopend of met de fiets de bijna 4 km lange QR-code route te volgen. Een bijzonder interessante route langs 25 historische plekken in ons dorp, waarbij de geschiedenis in 38 verhalen tevoorschijn komt door met je mobieltje de QR code te scannen. Het begin van de route is bij het museum aan de Oude Vlietweg. Daar kun je eventueel ook een plattegrond en uitleg krijgen.

Thuis bij Jan Steen - 400 jaar leven in de brouwerij. 

2 apr t/m 23 aug 2026 - In 2026 is het precies 400 jaar geleden dat Jan Steen in Leiden werd geboren. Treed binnen in het persoonlijke leven van een van de belangrijkste Nederlandse schilders uit de zeventiende eeuw. In deze tentoonstelling ontdek je hoe zijn kinderen, echtgenotes, vrienden en kroeg niet alleen zijn omgeving vormden, maar ook zijn grootste inspiratiebron. Aan de hand van topstukken uit onder andere het Rijksmuseum, Mauritshuis en de eigen collectie maak je een ontdekkingsreis door Steens wereld vol humor, chaos en verstopte boodschappen. Met Thuis bij Jan Steen – 400 jaar leven in de brouwerij legt Museum De Lakenhal de focus op Steens persoonlijke omgeving en de rol van zijn geboortestad Leiden. De tentoonstelling biedt een verrassende blik op het dagelijks leven uit de 17de eeuw en de humor en menselijkheid die zijn schilderijen zo geliefd maken. Thuis bij Jan Steen combineert bekende favorieten uit de eigen collectie met topstukken uit Nederlandse museale en particuliere collecties. Hieronder zijn publiekslievelingen uit bijvoorbeeld de Eregalerij van het Rijksmuseum, maar ook werken uit collecties die vrijwel nooit te zien zijn voor publiek.  In het werk van Jan Steen spelen kinderen een opvallende rol. Als geen ander wist hij de onbevangenheid, de vreugde en het verdriet van kinderen op een levensechte manier te verbeelden. Steen hoefde voor zijn kindertaferelen niet ver te zoeken: als vader van een groot gezin vond hij thuis volop inspiratie. Zijn eigen familie stond dan ook vaak model. Ook in de tentoonstelling worden kinderen actief betrokken. Basisschoolleerlingen uit Leiden schrijven speciaal voor de expositie korte teksten, die bij de schilderijen te lezen zullen zijn. Lees meer over de totstandkoming van deze teksten.      

'Het Rijke Roomse Leven" 

1 sep 2025 t/m 30 jun 2026 - Op zondag 31 augustus werd in museum Oud Alkemade in Oude Wetering de nieuwe tentoonstelling ‘het Rijke Roomse Leven’ geopend. Het is een prachtige verzameling geworden van beelden, schilderijen en attributen!  Het is zeker de moeite waard om een bezoek aan deze tentoonstelling te brengen. Het katholieke geloof in al zijn pracht en praal wordt op mooie wijze uitgebeeld in de vorm van voorwerpen, heiligenbeelden, foto’s, kleding en we vertonen gevarieerd diverse prachtige films met betrekking tot dit thema waaronder die van de Sacramentsprocessie van Rijpwetering naar Oud Ade, van afgelopen zomer. Een feest van herkenning voor vele ouderen, een kennismaking voor de jongere generatie! Het museum aan de Saskia van Uylenburchlaan 22 is geopend op zondagmiddag van 14.00-17.00 uur en dinsdagmiddag van 13.30-16.00 uur. De tentoonstelling is te zien t/m 30 juni 2026
Naar de agenda

Artikelen

Laat de poppetjes dansen.

11 mei 2026 - In dit artikel staat de beschrijving van W.M.C. Regt in het Leids Jaarboekje in 1908 centraal. Hierin beschrijft hij de vernieling van de vrijheidsboom in 1795 in Koudekerk. Deze gebeurtenis wordt ingeleid door een beschrijving van de nieuwe ideeën die in de laatste decennia van de 18e eeuw opkomen en de spanningen tussen patriotten en prinsgezinden die dat oplevert. Dit alles leidt tot de oprichting van de Bataafse Republiek in 1795. In Koudekerk verzette een groep zich hiertegen. 'Oranjevandalen' vernielden meerdere malen de vrijheidsboom van Koudekerk, hét symbool voor vrijheid en democratie, een teken van de vernieuwde maatschappij.

Oegstgeest in de roerige Patriottentijd.

11 mei 2026 - In de Republiek botsten de Patriotten, geïnspireerd door Verlichtingsideeën en schrijvers als Van der Capellen, met de Prinsgezinden, die stadhouder Willem V steunden. In Oegstgeest leidde dit tot incidenten, zoals in herberg De Roode Leeuw, waar Oranjegezinde studenten werden uitgejouwd. De landelijke politieke onrust bereikte het dorp via maatregelen zoals de verplichte loting voor bewapening, die volledig uit de hand liep: volgens het verslag was er ‘zoveel lawaai en gedrang in de Rechtkamer’ dat de overheid moest toegeven aan het verzet. Ook op de Hooge Morsch ontstonden opstootjes, waarna de Staten streng optraden tegen oranje-symboliek. Na de Pruisische inval in 1787 stortte de Patriottenbeweging in, maar met de komst van de Fransen in 1795 begon ook in Oegstgeest ‘de nieuwe tijd’ met verkiezingen en eerste stappen richting democratie.

Internationaal vliegveld bij Leiderdorp dat er niet kwam.

28 mei 2026 - Op 26 maart 2026 vond in Leiderdorp onze voorjaarsbijeenkomst plaats. Dit keer georganiseerd in samenwerking met het Leiderdorps Museum. Het onderwerp was het ooit geplande internationale vliegveld bij Leiderdorp dat er niet gekomen is. De goedbezochte avond werd geopend door onze gastheer Arjaan Wit van het Leiderdorps Museum met een introductie over wat het Leiderdorps Museum allemaal te bieden heeft. Daarna nam Peter Diebels, provincie-archivaris Zuid-Holland, het woord en hield een interessant betoog over de geschiedenis van het geplande vliegveld dat Schiphol overbodig zou maken. De lezing van Peter Diebels staat op de site onder Artikelen/Rapportages. Ruurd Kok schreef dit artikel naar aanleiding van de presentatie van Diebels. Het verscheen eerder in het Leidsch Dagblad van 28 maart 2026.

De kerstening van het westelijk kustgebied van Rijnland

18 apr 2026 - Een verslag van de politieke omstandigheden in de 7e eeuw en de strijd tussen Friezen en Franken om de hegemonie in het westelijk kustgebied en het midden van het huidige Nederland. Hoe de Frankische expansie altijd gelijke tred hield met de missionering van de veroverde gebieden. Hoe de West-Friese graven later Hollands werden genoemd. De stichting van de abdijen van Egmond en Rijnsburg.

Katholieke scouting in Zoetermeer 1946-1975

7 mrt 2026 - Vanaf 1907 ontstaat in Engeland de scouting. Langzaamaan kwamen er in Nederland ook groepen; na de Tweede Wereldoorlog vooral om de ‘vervlakte jongeren’ te vormen en op hoger peil te brengen. Onder de vlag van de Katholieke Jeugdbeweging ontstonden lokale initiatieven als Verkenners en Gidsen. In Zoetermeer werden door enthousiaste vrijwilligers - onder de vlag en controle van de parochie - groepen opgericht met namen als Koekoeken en Haviken. Ze hielden speurtochten, gingen op kamp en leerden seinen, geheimschrift en knopen. Ook verdieping van geloof kwam aan de orde. Er waren altijd klusjes te doen als pannen afwassen, maar bij elke activiteit lag de nadruk op (samen) iets leren. In de jaren 1970 kwam de scouting los te staan van de kerk, maar tradities bleven: een uniform, samen spelen met leermomenten en het bijbrengen van respect voor de natuur.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie