Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies
Menu
Rijnlandse Geschiedenis streeft naar meer historische samenhang en kennisuitwisseling in de regio.

Nieuws

Over Loek Dijkman en zijn inzet voor erfgoed 

26 okt 2026 - Loek Dijkman was de vierde voorzitter van de Rijnlandse Molenstichting. Hij werd voorzitter in maart 1991 en bleef dat tot begin 2012. Tijdens zijn leven was hij ook betrokken bij veel ander erfgoed. In dit artikel blikt de Rijnlandse Molenstichting terug op zijn leven.

Ter herinnering aan Jan Zwetsloot, zeilmaker in een rijke traditie 

24 okt 2026 - Onlangs overleed zeilmaker Jan Zwetsloot, jarenlang leverancier en reparateur van molenzeilen voor onze stichting. Jan begon in 1958, op 14-jarige leeftijd, als hulp (voorheen knecht genoemd) bij zeilmaker Brugt Ruiter op Kaageiland. Met het overlijden van Jan Zwetsloot verliest Rijnland een vakman die het werk aanpaste aan de veranderende omstandigheden. De overstap van katoen naar meer synthetische materialen werd gemaakt, maar het handwerk bleef altijd, naast het werk met de Dürkopp Adler naaimachines. Wat zich door Jan Zwetsloot via jarenlange ervaring en inzicht is eigen gemaakt, leeft voort in het bedrijf. De toekomstige zeilen voor onze molens blijven zo een stukje van Jan Zwetsloot in zich dragen.  Lees en bekijk meer over Jan en zijn voorgangers op de website.

Viering 400 jaar Groote molen 

22 okt 2026 - Tijdens Monumentendag werd het 400-jarig bestaan van de Groote molen gevierd. Voor de gelegenheid was het jaartal 1626 in de borstnaald van de molen aangebracht. Dat is het jaar waarin de huidige molen is gebouwd. Al heeft op dezelfde plaats sinds 1549 een molen gestaan en is de molen die daarvoor in de polder stond uit 1485 (of iets later). Bijzonder is ook dat de Grote polder naar de molen is genoemd en niet andersom, zoals gebruikelijk is bij veel poldermolens. De onthulling vond plaats door molenaar Hellinga, burgemeester Breuer, hoogheemraad Chouffoer, en voorzitter Wassenaar via de kaapstander een paneel voor het jaartal omhoog te laten takelen, waardoor het jaartal zichtbaar werd. Lees meer en bekijk de onthulling via de website.  

Nieuwsbrief oktober 2026 

20 okt 2026 - in deze Nieuwsbrief leest u meer over: - Tijdelijke exposities - Open Monumentendag - Lezingen - Museumgroep - Workshops - Vrijwilligerswerk - Museumwebsite - Uw jaarlijkse bijdrage   Link naar de Nieuwsbrief

Bekijk de restauratie van de Moppemolen tijdens de Rijnlandse Molendag op 25 oktober 

20 okt 2026 - Bekijk tijdens de Rijnlandse Molendag de restauratie van de Moppemolen in Rijpwetering. Of bezoek een van de andere deelnemende molens. Lees verder op de website.  
Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

PJ Blok lezing: De cipierster, het Gravensteen en de gevangenen 

5 nov 2026 - Maria van Nispen (1666-1730) was 27 jaar lang gevangenbewaarster van het Gravensteen, eerst met haar man en na diens overlijden alleen. Susan Su?r, werkzaam bij Erfgoed Leiden en Omstreken (ELO), doet al jarenlang onderzoek naar deze cipierster. Tijdens haar lezing beschrijft zij niet alleen de levensloop van Maria, maar ook de omstandigheden in de gevangenis. Daarbij belicht zij één specifieke zaak in het bijzonder.   De P.J. Blok lezing wordt jaarlijks rond de sterfdag van de Leidse historicus P.J. Blok georganiseerd door de Universiteit Leiden, het Leidsch Dagblad en de Historische Vereniging Oud-Leiden (HVOL).   Link: PJ Blok lezing: De cipierster, het Gravensteen en de gevangenen

Stichting Historisch Leiden: De straat op! Oproer, stakingen en protest in Leide 

6 nov 2026 - In een serie korte lezingen zal een divers gezelschap van historici verschillende aspecten van Leidse oproerigheid in de twintigste eeuw belichten. Van stakers tot krakers en van antimilitaristen tot Dolle Mina's. In de twintigste eeuw gingen Leidenaren geregeld de straat op om hun stem te laten horen. Wat begon als een vreedzaam protest, kon leiden tot heftige confrontaties en oproer. Dit publieke symposium verkent een eeuw Leidse protestgeschiedenis: van stakers tot krakers en van antimilitaristen tot Dolle Mina’s. De middag bestaat uit lezingen, live interviews en discussie. De bijeenkomst is gratis toegankelijk voor alle historisch geïnteresseerden. Het symposium vindt plaats in De Lakenhal (Oude Singel 32) op vrijdagmiddag 6 november van 13:30 tot 16:30 uur (inloop vanaf 13:00 uur). Programma: 12:30 inloop 13:00 Opening door Dirk Alkemade 13:00-14:00 De Leidse Arbeidersbeweging voor WOII 1. Sjaak van der Velden - Leidse stakers als voorlopers 2. Chaokang Tai - Anton Pannekoek and de vroege SDAP in Leiden 3. Wouter Linmans - Mitrailleurs in de Breestraat, november 1918 14:00-14:15 Interview met XR-Leiden 14:15-14:45 pauze 14:45-15:45 De Leidse Protestcultuur na 1968 4. Ruurd Kok - Vrouwen Vredeskamp bij Marinevliegkamp Valkenburg 5. Werner Zonderop - Holebi en vrouwenbeweging 6. Marcha van Wijk - Eurodusnie zet de stad op stelten 15:45-16:15 Dubbelinterview Dolle Mina's Toen en Nu 16:15-17:00 borrel Link: Stichting Historisch Leiden: De straat op! Oproer, stakingen en protest in Leiden, 1900-2000

Dies-lezing Historische Vereniging Oud-Leiden: De eeuw van Nicolaas Beets 

7 nov 2026 - De negentiende eeuw is eigenlijk de eeuw van Nicolaas Beets (1814-1903), zoals de titel van Beets biografie, God, gezin en vaderland. De eeuw van Nicolaas Beets (1814-1903), al aangeeft. Tijdens de Diesrede spreekt Rick Honings over het leven van deze opmerkelijke schrijver. Honings is neerlandicus, Scaliger-hoogleraar aan de Universiteit Leiden, geeft colleges over Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis en schreef de Beets-biografie. Link: Dies-lezing Historische Vereniging Oud-Leiden: De eeuw van Nicolaas Beets

Dies Historische Vereniging Oud Leiden 

7 nov 2026 - Het programma ziet er als volgt uit: 10.00 Locatie open 10.30 Welkomstwoord door HVOL-voorzitter Gerda van den Berg,  10.45 Diesrede over Nicolaas Beets door Rick Honings 11.15 Uitreiking Leids Jaarboekje aan burgemeester Heijkoop 11.25 Overhandiging eerste exemplaar HVOL-kalender 2026  11.45 Bekendmaking winnaar Oud Leiden Wetenschapsprijs 2026 12.20 Afsluiting  12.25 Markt en informeel samenzijn 13.30 Sluiting Link: Dies Historische Vereniging Oud Leiden

Lezing: Leidse communisten voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog 

29 nov 2026 - De communistische beweging in Leiden was klein, maar telde desalniettemin een aantal markante figuren. De vooroorlogse geheime dienst hield hen nauw in de gaten en tijdens de bezetting gebruikte het nazi-regime deze kennis om het vroege verzet te bestrijden. Wie waren de mensen in en om de Leidse afdeling van de CPN? En wat was hun rol in het vroege verzet? Tijdens zijn lezing gaat Rudi Harthoorn in op deze vragen. Tijdens de lezing passeren bekende mensen de revue, zoals Einstein, Pannekoek, Tinbergen, Van der Lubbe en Escher. Maar Harthoorn gaat ook in op het Englandspiel, de Haagse Politie Inlichtingendienst en de vervolging van de communisten in de regio Den Haag, waar Leiden onder viel.  Rudi Harthoorn, auteur van het boek Vuile oorlog in Den Haag, deed uitgebreid onderzoek naar de vervolging van communisten door Nederlandse en nazi-Duitse autoriteiten. Hij was mede-initiatiefnemer voor het monument voor het communistisch verzet in Den Haag dat deze zomer op de Haagse Markt is onthuld. Link: Lezing: Leidse communisten voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Geen meerdaagse items in de agenda van Historische Vereniging Oud Leiden.

Naar de agenda

Artikelen

De geschiedenis van de hofstad Roucoop in Voorschoten.

19 okt 2026 - De hofstad Roucoop dateert uit de 14e eeuw toen Philips III van Wassenaer een woning schonk aan zijn dochter Liesbeth. Hierna werden de families Van Dam en Van den Bosch tot in de eerste helft van de 16e eeuw eigenaar van de woning. In 1543 werden voor het eerst de namen Middelgeest en Roucoop gebruikt. Hierna werden Splinter van Hargen (1561-1575) en zijn zoon Andries (1575-1578) eigenaar. Tijdens het beleg van Leiden in 1573 werd Roucoop verdestrueert, maar enige jaren later herbouwd. Roucoop kwam tot bloei dankzij de rijke familie Van der Nath: Cornelis (1524-1590), Dirk (1590-1624), Cornelis (1590-1648), Adriaan (1635-1661) en Johan (1639-1673). Hierna volgde de welgestelde familie Cunaeus: Johannes (1617-1673), Petrus (1647-1729), Petrus junior (1706-1763), Andreas (1712-1788, Johan Andreas (1743-1797) en Petrus III (1777-1839). Als gevolg van de ramp met het kruitschip in Leiden werden zijn bezittingen pas in 1807 aan hem overgedragen. In 1813 werd Roucoop verkocht aan Jan Dionijs Viruly (1757-1831) die direct met de sloop begon.

De Oegstgeester pannenbakkerijen

23 sep 2026 - In 1980 schreef B.C. van Krieken in het Leidse Jaarboekje over ‘De Oegstgeester dakpan’. Daarbij ging hij uit van één dakpannenfabriek in Oegstgeest, maar dat blijken er twee te zijn geweest. In dit artikel ontrafelt Carla de Glopper de geschiedenis van beide bedrijven: De Nijverheid en Van Sillevoldt. Beide pannenbakkerijen waren gevestigd op grond dat nu gemeente Leiden is. In de negentiende eeuw speelden deze fabrieken een belangrijke rol in de productie van de karakteristieke Oegstgeester dakpan, een platte dakpan met afwijkende vorm. Hun geschiedenis kent groei en tegenslag, wisselende eigenaren, kinderarbeid, stakingen en uiteindelijk het verdwijnen van beide bedrijven. Van de fabrieken zelf is niets meer terug te vinden, maar hun geschiedenis blijft bewaard.

De pannenbakkerijen in Alphen

23 sep 2026 - Het artikel van A.J.J. van ’t Riet beschrijft de geschiedenis van de zes pannenbakkerijen die vanaf de zestiende eeuw tot in de twintigste eeuw in Alphen aan den Rijn actief waren. Alle bedrijven lagen langs de Rijn, omdat klei en afgewerkte producten gemakkelijk over water konden worden vervoerd. De oudste vermelding dateert uit 1598; drie andere bedrijven ontstonden in de zeventiende eeuw en twee jongere fabrieken werden in de achttiende en negentiende eeuw opgericht. Een groot deel van het artikel behandelt de pannenbakkerijen in de Hoorn. De oudste fabriek, Welvaert, later Zomer-Vreugd genoemd, kende gedurende eeuwen verschillende eigenaren en werd regelmatig uitgebreid. Ook Rust en Werk en Zorgrust lagen in dit gebied. Door de tijd heen werden de fabrieken gemoderniseerd en uitgebreid met ovens, loodsen, kleimolens en arbeiderswoningen. Uiteindelijk werden verschillende bedrijven afgebroken of kregen ze een andere bestemming. Tussen 1720 en 1725 ontstond de pannenbakkerij van de familie Meurs. Deze kwam later in handen van de familie Oosthoek. In 1923 bestond het bedrijf 100 jaar en was het een van de grootste dakpanproducenten van Nederland. De laatste Alphense pannenbakkerij, Van Leeuwen bij buitenplaats Swanendrift, werd in 1944 op bevel van de Duitse Wehrmacht afgebroken. Daarmee kwam een einde aan de geschiedenis van de Alphense pannenbakkerijen.

Voet Oude Benoordenrijnse Wendeldijk teruggevonden?

5 sep 2026 - De Wendeldijk heeft altijd tot de verbeelding van talloze historici gesproken en dat heeft tot evenveel publicaties geleid. Veel ideeën en filosofieën hebben elkaar in het verleden tegengesproken en doen dat mogelijk nog steeds, maar dat maakt het onderwerp juist zo razend interessant. Dit artikel heeft getracht de voorhanden zijnde historische informatiebronnen op de juiste manier weer te geven.

De Warmondse Patriottische Sociëteit

10 aug 2026 - Het kan niet anders dan dat de spanningen tussen Patriotten en Prinsgezinden ook in Warmond voelbaar waren. Er was een Warmondse Patriottische Sociëteit, al blijft de vraag onbeantwoord: wie waren de leden? Wel weten we dat enkele bekende – al dan niet tijdelijke – inwoners van Warmond zich nadrukkelijk in het politieke strijdgewoel mengden, onder wie Hieronymus van Alphen en Betje Wolff en Aagje Deken. De omwenteling van 1795 bracht bovendien grote veranderingen voor de omvangrijke katholieke gemeenschap. De wens voor een eigen kerkgebouw en de moeizame oprichting van het Groot-Seminarie in 1799 laten zien hoe ingrijpend de politieke ontwikkelingen ook in Warmond doorwerkten.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie