Zet het in de agenda
Regelmatig organiseren historische verenigingen, musea en andere erfgoed-organisaties lezingen, tentoonstellingen, wandelingen, open dagen en andere interessante, leuke en en leerzame activiteiten. Hier vindt u daarvan een overzicht.
Agenda eendaags
Salon: Tussen bouwen en behouden: Modern erfgoed in een veranderende stad
6 sep 2026 - Wie zich met erfgoed en erfgoedbeleid bezighoudt loopt aan tegen vele vragen: Wat maakt een gebouw of gebied waardevol en beschermingswaardig? Welke bescherming wil je het geven en wie is daar verantwoordelijk voor? Wie mag er over meepraten? Maar ook andere vragen spelen een rol: In welke mate speelt esthetiek een rol? Wat is de betekenis van het sociaal/historistische verhaal erachter? Kan en mag een oordeel in de loop van de jaren veranderen? Welke concessies zijn aanvaardbaar bij een transformatie? Wie zich bezighoudt met nog onbeschermd modern erfgoed staat ten slotte voor de vraag: moeten we actie ondernemen? Is het oordeel van experts daarbij zwaarwegender dan dat van belangstellende burgers en belanghebbenden, zoals eigenaren, gebruikers en omwonenden, of: hoe richt je de besluitvorming in? Alle reden om in een Salon in deze dynamische materie te duiken en ideeën uit te wisselen over o.a. deze vragen. Uit de Commissie Modern Erfgoed van de HVOL zullen Wouter Fokkinga en Arie de Jong een voorzet doen. Arie zal de vragen in hun breedte belichten, terwijl Wouter zich zal richten op de ELO-activiteit van de afgelopen jaren om in Leiden het erfgoed te identificeren uit de periode 1970-1990, uitmondend in een 'Lijst van te beschermen objecten' die door het gemeentebestuur eind 2025 is vastgesteld in een lijst van objecten die door (mogelijke) planvorming niet in de Lijst zijn opgenomen. Link: Salon: Tussen bouwen en behouden: Modern erfgoed in een veranderende stad
Garenmarkt, hoe geschiedenis een straat bij elkaar bracht
11 sep 2026 - Vorig jaar vierden de bewoners van de Garenmarkt het 425-jarig bestaan van hun straat. Deze kwam binnen een korte periode rond 1600 tot stand. Er waren extra woningen nodig, onder meer voor 'arbeidsmigranten' uit West-Vlaanderen: vaklieden die de Leidse textielindustrie tot grote bloei hielpen brengen. Om voor deze nieuwe wijk ruimte te maken, werden de 'raamlanden' -velden waar bewerkt Leids laken werd opgerekt en gedroogd- verplaatst naar buiten de singels. Naar aanleiding van dit straatjubileum deden de huidige bewoners onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis van de ongeveer 50 woningen en haar vroegere bewoners. Het resultaat hiervan is het boek 'Garenmarkt, portret van een straat'. Davied van Berlo, een van de auteurs, vertelt op de avond voor de Open Monumentendagen 2026 over de geschiedenis van de Garenmarkt. Hij staat onder meer stil bij de meest bijzondere monumenten en de meest opmerkelijke bewoners. Een daarvan was Johan Rudolf Thorbecke, die op Garenmarkt nummer 9 aan de nieuwe grondwet van 1848 werkte. Ook de opzet van het project komt aan de orde en hoe de bewoners dankzij de diverse activiteiten en de gezamenlijke duik in de geschiedenis nader tot elkaar zijn gekomen. Het verhaal van de Garenmarkt is tegelijkertijd het verhaal van de veerkrachtige historische binnenstad van Leiden. Link: Garenmarkt, hoe geschiedenis een straat bij elkaar bracht
Inloopspreekuur genealogie [stamboomonderzoek]
12 sep 2026 - De werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn houdt elke tweede zaterdagmiddag van de maand een inloopmiddag van 13.00-16.00 uur. Wilt u informatie over genealogie kom dan langs! Sinds de uitzendingen van het TV-programma "Verborgen Verleden" is het onderzoek naar onze voorouders erg populair geworden. Gaat u met het onderzoek beginnen of bent al wat verder, maar loopt u ergens tegen aan, vraag de werkgroep Genealogie om advies. Aanmelden via het e-mailadres info@HVAlphen.nl kan nuttig zijn, maar is niet strikt noodzakelijk. Als u gerichte vragen hebt is het wel handig als u deze vooraf stelt, dan kan mogelijk door de werkgroepleden al wat voorwerk worden verricht. De werkgroep Genealogie zit elke tweede zaterdagmiddag in het verenigingsgebouw De Vergulde Wagen, van Boetzelaerstraat 48 te Alphen aan den Rijn, ter hoogte van de HEMA van 13:00 uur tot 16:00 uur. Eventueel kan er ook in overleg een afspraak op een andere dag gemaakt worden, het verenigingsgebouw is elke woensdagmiddag en zaterdag geopend.
Erfgoeddag 2026: Erfgoed om de hoek
24 sep 2026 - Vorig jaar verkenden we nog de grenzen van ons erfgoed(begrip), maar dit jaar zoeken we het wat dichter bij huis. Het thema van de Erfgoeddag dit jaar is namelijk ‘Erfgoed om de hoek’. Ontdek meer over het erfgoed dat dichtbij ons staat en ga met elkaar in gesprek over het erfgoed bij jou om de hoek. Erfgoed om de hoek Erfgoed is overal en vaak dichterbij dan je denkt. Met het thema ‘Erfgoed om de hoek’ zetten we dit jaar het alledaagse, lokale en soms zelfs onzichtbare erfgoed in de schijnwerpers. Het gaat niet alleen om monumenten of bekende historische plekken, maar juist ook om die kleine, vertrouwde elementen die deel uitmaken van onze dagelijkse leefomgeving. Welke waarde kennen we toe aan de plekken waar we wonen, de tradities die we uitvoeren en de dingen die ons omringen? En hoe verschilt die betekenis van persoon tot persoon? Het alledaagse van de één kan het erfgoed van de ander zijn. Kijk met een frisse blik naar je eigen omgeving en sta stil bij wat misschien klein of gewoon lijkt, maar bij nader inzien van grote (erfgoed)waarde is. Naast inspirerende keynotes en deelsessies wordt dit jaar weer de tweejaarlijkse vrijwilligersprijs de Erfgoedparel uitgereikt. De prijs wordt uitgereikt aan een vernieuwend of creatief vrijwilligersproject waarbij aandacht wordt besteed aan het behouden, benutten en beleefbaar maken van erfgoed. De Erfgoeddag De Erfgoeddag is het jaarlijkse congres van Erfgoedhuis Zuid-Holland. Het is een dag waarop de erfgoedprofessionals, -vrijwilligers, studenten van erfgoedgerelateerde opleidingen, beleidsmakers, monumenteigenaren, partnerorganisaties en geïnteresseerden samenkomen. Keynotes en keuzesessies rondom het thema en volop gelegenheid om nieuwe contacten te leggen. Link naar de website om aan te melden.
Inloopspreekuur genealogie [stamboomonderzoek]
10 okt 2026 - De werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn houdt elke tweede zaterdagmiddag van de maand een inloopmiddag van 13.00-16.00 uur. Wilt u informatie over genealogie kom dan langs! Sinds de uitzendingen van het TV-programma "Verborgen Verleden" is het onderzoek naar onze voorouders erg populair geworden. Gaat u met het onderzoek beginnen of bent al wat verder, maar loopt u ergens tegen aan, vraag de werkgroep Genealogie om advies. Aanmelden via het e-mailadres info@HVAlphen.nl kan nuttig zijn, maar is niet strikt noodzakelijk. Als u gerichte vragen hebt is het wel handig als u deze vooraf stelt, dan kan mogelijk door de werkgroepleden al wat voorwerk worden verricht. De werkgroep Genealogie zit elke tweede zaterdagmiddag in het verenigingsgebouw De Vergulde Wagen, van Boetzelaerstraat 48 te Alphen aan den Rijn, ter hoogte van de HEMA van 13:00 uur tot 16:00 uur. Eventueel kan er ook in overleg een afspraak op een andere dag gemaakt worden, het verenigingsgebouw is elke woensdagmiddag en zaterdag geopend.
Driemaal vrijgelaten uit Westerbork: het levensverhaal van Ilse Leembruggen-Von
13 okt 2026 - Ilse Leembruggen (1873-1961) was de echtgenote van Willem Adriaan Leembruggen, directeur van de Leidse textielfabriek Clos en Leembruggen. Zij kwam uit Wenen en was van Joodse afkomst. Ze was goed bevriend met Lilli van der Schalk, een vrouw van de wereld die zich gemakkelijk in hogere kringen bewoog, contact had met Duitse bevelhebbers en tegelijkertijd ook met de Britse geheime dienst. Haar man was de vijfde van zeven generaties Leembruggen die sinds 1766 de bekende Leidse textielfabriek Clos en Leembruggen runden. Ruim voor de oorlog in 1925 overleed hij. Zijn weduwe Ilse werd tijdens de oorlog tot driemaal toe afgevoerd naar het doorvoerkamp Westerbork. Dankzij de inspanningen van de Leidse wolfabrikant Krantz, de Rotterdamse havenbaron Van der Mandele, vriendin Lilli van de Schalk, de eerste hoogleraar Kunstgeschiedenis Willem Vogelsang en kunstschilder Max Beckmann kwam zij echter telkens weer vrij en heeft zij de oorlog overleefd. Biograaf Mark Goedhart verhaalt over het veelbewogen leven van deze bijzondere vrouw. Tijdens de lezing zal het eerste exemplaar van de biografie worden aangeboden aan Philip Leembruggen (88) die in de jaren '70 de fabriek moest sluiten als gevolg van de algehele neergang van de textielsector. Link: Driemaal vrijgelaten uit Westerbork: het levensverhaal van Ilse Leembruggen-Von Lieben
Agenda meerdaags
Expositie Het verhaal van Voorschoten
10 jun t/m 23 aug 2026 - Deze zomer is de tentoonstelling ‘Het verhaal van Voorschoten’ te bezoeken. De ondertitel van de expositie zou ‘Voorschoten door de eeuwen heen’ kunnen zijn. Schilderijen, prenten, documenten en allerlei voorwerpen vertellen het verhaal, van de steentijd tot heden. De bezoeker krijgt hiermee een fraai overzicht van de rijke collectie van het museum. Zie museumvoorschoten.nl
Thuis bij Jan Steen - 400 jaar leven in de brouwerij.
2 apr t/m 23 aug 2026 - In 2026 is het precies 400 jaar geleden dat Jan Steen in Leiden werd geboren. Treed binnen in het persoonlijke leven van een van de belangrijkste Nederlandse schilders uit de zeventiende eeuw. In deze tentoonstelling ontdek je hoe zijn kinderen, echtgenotes, vrienden en kroeg niet alleen zijn omgeving vormden, maar ook zijn grootste inspiratiebron. Aan de hand van topstukken uit onder andere het Rijksmuseum, Mauritshuis en de eigen collectie maak je een ontdekkingsreis door Steens wereld vol humor, chaos en verstopte boodschappen. Met Thuis bij Jan Steen – 400 jaar leven in de brouwerij legt Museum De Lakenhal de focus op Steens persoonlijke omgeving en de rol van zijn geboortestad Leiden. De tentoonstelling biedt een verrassende blik op het dagelijks leven uit de 17de eeuw en de humor en menselijkheid die zijn schilderijen zo geliefd maken. Thuis bij Jan Steen combineert bekende favorieten uit de eigen collectie met topstukken uit Nederlandse museale en particuliere collecties. Hieronder zijn publiekslievelingen uit bijvoorbeeld de Eregalerij van het Rijksmuseum, maar ook werken uit collecties die vrijwel nooit te zien zijn voor publiek. In het werk van Jan Steen spelen kinderen een opvallende rol. Als geen ander wist hij de onbevangenheid, de vreugde en het verdriet van kinderen op een levensechte manier te verbeelden. Steen hoefde voor zijn kindertaferelen niet ver te zoeken: als vader van een groot gezin vond hij thuis volop inspiratie. Zijn eigen familie stond dan ook vaak model. Ook in de tentoonstelling worden kinderen actief betrokken. Basisschoolleerlingen uit Leiden schrijven speciaal voor de expositie korte teksten, die bij de schilderijen te lezen zullen zijn. Lees meer over de totstandkoming van deze teksten.