Zet het in de agenda
Regelmatig organiseren historische verenigingen, musea en andere erfgoed-organisaties lezingen, tentoonstellingen, wandelingen, open dagen en andere interessante, leuke en en leerzame activiteiten. Hier vindt u daarvan een overzicht.
Agenda eendaags
Inloopmiddag Genealogie [stamboomonderzoek]
14 nov 2026 - De werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn houdt elke tweede zaterdagmiddag van de maand een inloopmiddag van 13.00-16.00 uur. Wilt u informatie over genealogie kom dan langs! Sinds de uitzendingen van het TV-programma "Verborgen Verleden" is het onderzoek naar onze voorouders erg populair geworden. Gaat u met het onderzoek beginnen of bent al wat verder, maar loopt u ergens tegen aan, vraag de werkgroep Genealogie om advies. Aanmelden via het e-mailadres info@HVAlphen.nl kan nuttig zijn, maar is niet strikt noodzakelijk. Als u gerichte vragen hebt is het wel handig als u deze vooraf stelt, dan kan mogelijk door de werkgroepleden al wat voorwerk worden verricht. De werkgroep Genealogie zit elke tweede zaterdagmiddag in het verenigingsgebouw De Vergulde Wagen, van Boetzelaerstraat 48 te Alphen aan den Rijn, ter hoogte van de HEMA van 13:00 uur tot 16:00 uur. Eventueel kan er ook in overleg een afspraak op een andere dag gemaakt worden, het verenigingsgebouw is elke woensdagmiddag en zaterdag geopend.
Symposium Recent onderzoek naar kastelen en buitenplaatsen in Holland en Zeeland
28 nov 2026 - In het kader van haar 10-jarig bestaan organiseert de Stichting Vrienden van de Hollandse en Zeeuwse Kastelen en Buitenplaatsen (VKHZ), op 28 november a.s., een Symposium. Dit Symposium zal plaats vinden in Archeologiemuseum 'Huis van Hilde' te Castricum en is voor eenieder toegankelijk. Naast lezingen van gerenommeerde sprekers is er natuurlijk koffie/thee, een gebakje en een drankje na afloop, dit alles om ons 10-jarig jubileum met U te vieren. Het Programma: 12:30 uur – Inloop met koffie / thee en een koekje 13:00 uur – Aanvang symposium – Welkomstwoord Victor Salman, voorzitter van de VKHZ. 13:10 uur – Korte toelichting over de dag door Taco Hermans, dagvoorzitter. 13:20 uur – Introductie Huis van Hilde. 13:30 uur – Verdwenen kastelen in Noord-Holland door Jean Roefstra. 14:00 uur – De typologie van kasteel Medemblik door Rob Gruben. 14:30 uur – Herinneringen aan het buitenleven van de 19e eeuw door Conrad Gietman. 15:00 uur – Pauze met koffie / thee en een gebakje. 15:30 uur – Koepels als buitenverblijven aan de rand van de stad door Martin van den Broeke. 16:00 uur – Boeren op de buitenplaats door Gerrit van Oosterom. 16:30 uur – De industriële buitenplaats door Robert Ligthelm. 17:00 uur – Afsluiting symposium en borrel. 18:00 uur – Sluiting museum. Zie voor meer informatie over het symposium en de mogelijkheid zich aan te melden de website van de stichting. Aanvang: 13.00 uur - Einde: 18.00 Locatie: Huis van Hilde; Westerplein 6, Castricum Toegang: vooraf aanmelding vereist. (max. 100 plaatsen) Voor begunstigers vrij entree, voor introducés en overige deelnemers: € 15,-- p.p.
Lezing: Leidse communisten voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog
29 nov 2026 - De communistische beweging in Leiden was klein, maar telde desalniettemin een aantal markante figuren. De vooroorlogse geheime dienst hield hen nauw in de gaten en tijdens de bezetting gebruikte het nazi-regime deze kennis om het vroege verzet te bestrijden. Wie waren de mensen in en om de Leidse afdeling van de CPN? En wat was hun rol in het vroege verzet? Tijdens zijn lezing gaat Rudi Harthoorn in op deze vragen. Tijdens de lezing passeren bekende mensen de revue, zoals Einstein, Pannekoek, Tinbergen, Van der Lubbe en Escher. Maar Harthoorn gaat ook in op het Englandspiel, de Haagse Politie Inlichtingendienst en de vervolging van de communisten in de regio Den Haag, waar Leiden onder viel. Rudi Harthoorn, auteur van het boek Vuile oorlog in Den Haag, deed uitgebreid onderzoek naar de vervolging van communisten door Nederlandse en nazi-Duitse autoriteiten. Hij was mede-initiatiefnemer voor het monument voor het communistisch verzet in Den Haag dat deze zomer op de Haagse Markt is onthuld. Link: Lezing: Leidse communisten voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog
Aan de slag met je AI-beleid
1 dec 2026 - Kunstmatige intelligentie (Artificial Intelligence, AI) biedt grote kansen voor de erfgoedsector. Bijvoorbeeld voor het sneller ontsluiten van archieven en collecties. Of om inzicht te krijgen in data over publiek en bezoekers. Maar er zijn ook risico’s, bijvoorbeeld onjuiste informatie of hoog energieverbruik. Hoe kun je hier als erfgoedorganisatie beleid op ontwikkelen? Meld je aan Over deze cursus AI (Artificial Intelligence) is een technologie die de laatste jaren binnen het bereik van steeds meer gebruikers is gekomen, denk aan ChatGPT, Claude en Copilot. Ook medewerkers en vrijwilligers van erfgoedorganisaties maken steeds vaker gebruik van AI-systemen. Bijvoorbeeld om oude handschriften geautomatiseerd te laten transcriberen, afbeeldingen voor communicatie te ontwikkelen of om financiële gegevens te analyseren en stroomlijnen. Het gebruik van AI roept belangrijke ethische vragen op. Zoals de betrouwbaarheid van de resultaten, omgang met ‘bias’ (vooroordelen) in datasets of de ecologische voetafdruk (zoals stroomverbruik). In deze interactieve workshop gaan we samen aan de slag om inzicht te krijgen in deze dilemma’s én om een eerste stap te zetten richting een gedragen AI-beleid binnen jouw organisatie. Wat je leert Na afloop van deze cursus: Heb je inzicht in de ethische dilemma’s en maatschappelijke impact van AI in de cultuursector Heb je de eerste concrete stap gezet richting een AI-beleid voor jouw organisatie Kun je de visie en waarden van je organisatie vertalen naar duidelijke richtlijnen voor AI-gebruik Beschik je over praktische handvatten om het gesprek over AI binnen je organisatie te voeren en voort te zetten Doelgroep De cursus is bedoeld voor vrijwilligers, medewerkers en leden van historische verenigingen, (streek)musea, archieven, gemeenschappen en andere erfgoedinstellingen. Je bent welkom als je gaat starten met het schrijven van AI-beleid, of wanneer je al een eerste (concept)versie hebt liggen en deze wil aanscherpen. We adviseren je om een collega mee te nemen. Vul voor je collega het formulier opnieuw in i.v.m. het aantal beschikbare plaatsen. Programma Bekijk meer informatie op onze website. De cursus bestaat uit twee bijeenkomsten: 1 december, 10.00 - 17.00 uur (inloop vanaf 09.30 uur) Locatie: De Machinist, Willem Buytewechstraat 45, Rotterdam 22 december: digitaal, 11.00 - 12.30 uur Locatie: digitaal, via Microsoft Teams Verhinderd? Deelname is gratis maar er is een beperkt aantal plekken beschikbaar. Meld je aan via het onderstaande formulier. Kun je onverhoopt toch niet komen? Geef tijdig de afmelding, of naam van vervanger (bijvoorbeeld je collega) aan ons door via info@erfgoedhuis-zh.nl. Je kunt hiermee een ander blij maken! Praktisch Wanneer en waar: 1 december, 10.00 - 17.00 uur (inloop vanaf 09.30 uur) De Machinist, Willem Buytewechstraat 45, Rotterdam 22 december, 11.00 - 12.30 uur Digitaal Aanmelden: verplicht, via de website van Erfgoedhuis. Kosten: deelname is gratis Opmerkingen: Neem je laptop en oplader mee naar de cursus. Je ontvangt als deelnemer vooraf een opdracht om ter voorbereiding mee aan de slag te gaan. Op die manier kunnen we tijdens de cursus gelijk de diepte in. We adviseren je om een collega mee te nemen. Vul voor je collega het formulier opnieuw in i.v.m. het aantal beschikbare plaatsen.
Inloopmiddag Genealogie [stamboomonderzoek]
12 dec 2026 - De werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn houdt elke tweede zaterdagmiddag van de maand een inloopmiddag van 13.00-16.00 uur. Wilt u informatie over genealogie kom dan langs! Sinds de uitzendingen van het TV-programma "Verborgen Verleden" is het onderzoek naar onze voorouders erg populair geworden. Gaat u met het onderzoek beginnen of bent al wat verder, maar loopt u ergens tegen aan, vraag de werkgroep Genealogie om advies. Aanmelden via het e-mailadres info@HVAlphen.nl kan nuttig zijn, maar is niet strikt noodzakelijk. Als u gerichte vragen hebt is het wel handig als u deze vooraf stelt, dan kan mogelijk door de werkgroepleden al wat voorwerk worden verricht. De werkgroep Genealogie zit elke tweede zaterdagmiddag in het verenigingsgebouw De Vergulde Wagen, van Boetzelaerstraat 48 te Alphen aan den Rijn, ter hoogte van de HEMA van 13:00 uur tot 16:00 uur. Eventueel kan er ook in overleg een afspraak op een andere dag gemaakt worden, het verenigingsgebouw is elke woensdagmiddag en zaterdag geopend.
Jan van Hout lezing: Zeshonderd jaar De Bakkerij: zes eeuwen armenzorg aan de Ou
13 dec 2026 - Volgend jaar is het 600 jaar geleden dat de geschiedenis van Diaconaal Centrum De Bakkerij begon. Daarmee is deze instelling de oudste sociale instelling van Leiden. Dat wordt in 2027 gevierd met verschillende activiteiten. Een paar weken voor het begin van dat bijzondere jubileumjaar wordt alvast afgetrapt met de Jan van Hout lezing. Vrijwilliger en oud-bestuurslid van De Bakkerij, Peterhans van den Broek is al ruim 40 jaar bij De Bakkerij betrokken en schreef erover. Tijdens de lezing gaat hij in op de lange geschiedenis van deze organisatie, waarin ook Jan van Hout een belangrijke rol vervulde. De Jan van Hout lezing wordt jaarlijks door de HVOL georganiseerd rond de geboortedag (14 december) en sterfdag (12 december) van Jan van Hout. Link: Jan van Hout lezing: Zeshonderd jaar De Bakkerij: zes eeuwen armenzorg aan de Oude Rijn
Agenda meerdaags
Romeins Leer
1 okt t/m 31 dec 2026 - Leer was een geliefd materiaal in de Romeinse tijd en werd veelvuldig gebruikt. De collectie van het Rijksmuseum van Oudheden omvat duizenden objecten en overblijfselen uit die tijd, die allemaal in Nederland gevonden zijn. In Romeins leer ziet u de mooiste en belangrijkste leren objecten uit onze collectie, waaronder tientallen schoenen, een zadel en zelfs een Romeinse legertent. U vindt Romeins leer in de expositieruimte naast de vaste tentoonstelling Archeologie van Nederland, op de tweede verdieping van het museum. Schoenen, tassen, tenten en zadels Schoenen om mee te marcheren of slippers voor in het badhuis: leer werd in de Romeinse tijd veelvuldig gebruikt. Ook voor tassen om belangrijke papieren in te bewaren, regenhoezen voor schilden en helmen, een tent om in te slapen of een zadel voor op het paard. Om al dat leer te produceren, was een omvangrijke industrie nodig. Alleen al voor de tenten van de vijfduizend soldaten van een legioen waren minstens 68.000 geitenhuiden nodig. Het vakmanschap van de Romeinse leerbewerkers staat buiten kijf: na meer dan 1500 jaar in de bodem te hebben gelegen, zijn de versieringen met stiksels, spijkers of stempels nog steeds te zien. Duizenden stukken Romeins leer De collectie van het Rijksmuseum van Oudheden omvat duizenden stukken Romeins leer. Ze zijn gemaakt in de periode tussen het begin van onze jaartelling en halverwege de vierde eeuw. Deze bijzondere verzameling is ontstaan dankzij vondsten uit verschillende archeologische opgravingen, maar ook door de verwerving van een aantal waardevolle privécollecties. Hierdoor bezit het Rijksmuseum van Oudheden een van de grootste Romeinse leercollecties ter wereld. Gevonden tijdens opgravingen Leer is een vergankelijk materiaal. Eenmaal achtergelaten in de bodem rot het snel. Maar in de natte, zuurstofarme Nederlandse bodem is het juist wel goed bewaard gebleven. De meest bijzondere vondsten zijn de schoenen en schoenzolen, schildhoezen, zadels en zelfs meerdere legertenten. Ze zijn de afgelopen honderd jaar opgegraven in Romeinse forten langs de Romeinse rijksgrens (de limes). Deze stonden onder andere in Velsen, Valkenburg en Vechten. Behalve de uitrusting van soldaten en hun paarden zijn kinderschoentjes en vrouwensandalen gevonden. Dit toont aan dat er niet alleen soldaten, werklieden en handelaren in de forten rondliepen. Ook bij de beroemde Peelhelm uit Helenaveen zijn leren voorwerpen gevonden, zoals de tas waarin de helm heeft gezeten, stukken tent en schoenen.