Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies
woensdag 14 februari 2018

Leiden, Historische Vereniging Oud Leiden

Fotografie als spiegel van de Leidse geschiedenis

Lezing over Leidse fotografen die in de negentiende eeuw geboren zijn

door Jan Tolboom

Woensdag 14 februari 2018, 20.00 uur, Lokhorstkerk, Pieterskerkstraat 1, Leiden

Vanaf het midden van de negentiende eeuw zijn er foto’s gemaakt. Foto’s geven een prachtige indruk hoe de wereld er toen uitzag, maar ook hoe onze voorouders gekleed waren. In het verleden zijn er verschillende publicaties geweest over fotografen in de Leidse regio. Er wordt nu een bredere studie gemaakt naar alle Leidse fotografen die geboren zijn in de negentiende eeuw. Natuurlijk kent iedereen in Leiden de fameuze studentenfotograaf Kiek. De man wiens naam gebruikt werd voor een snapshot – een kiekje, een woord dat vanaf ca. 1900 ingeburgerd was in de Nederlandse taal. Er blijken echter veel meer fotografen te zijn waarover bijzondere verhalen te vertellen zijn. In totaal zijn we nu ca. 100 fotografen uit die periode op het spoor gekomen. En het is niet alleen de bedoeling om bijzondere verhalen te vertellen over deze fotografen. Ook moet uit gegevens en foto’s blijken in welke periode een foto gemaakt is (fotodatering). Het is tevens goed om te weten hoe kostbaar foto’s waren, die onze voorouders van zichzelf lieten maken. Ook komen tijdens deze lezing de inrichting van het atelier, de inkomsten van de fotograaf en de overname van fotoateliers aan bod. In de beginperiode van de fotografie waren de inkomsten niet altijd zodanig dat er van geleefd kon worden. Veel fotografen hadden vaak neveninkomsten uit een ander beroep. Zo was het een bekend gegeven van Jan Goedeljee dat hij aanvankelijk boekbinder was, later fotograaf en begrafenisondernemer. Tevens was hij een van de oprichters van de ‘3 October Vereeniging’ en voorzitter van de ‘Vereniging Nut en Genoegen’. Hij overleed in 1905. In de necrologie werd uitgebreid aandacht besteed aan zijn werkzaamheden m.u.v. zijn werkzame leven als fotograaf. Uiteindelijk zou hij in Leiden bekend blijven als een van de eerste fotografen, die het Leiden van de negentiende eeuw in beeld bracht.

De Historische Verenging Oud Leiden, het Leids Prentenkabinet en Erfgoed Leiden en Omstreken zijn in het bezit van een grote hoeveelheid fotomateriaal wat uitstekend ten dienste kan staan bij verdere bestudering van de geschiedenis van dit bijzondere beroep in de negentiende eeuw.

Mocht u meer willen weten over een fotograaf, die vermeld wordt op één van de foto’s van uw voorouders, laat dat dan even weten aan het eind van de lezing.

Jan Tolboom heeft in de loop van de jaren allerlei functies bekleed in het basis- en in het middelbaar onderwijs, als onderwijsgevende, als directielid en als bestuurder. Vanaf zijn 14e beoefent hij genealogie als hobby. Hij is voorzitter van de afdeling Rijnland van de Nederlandse Genealogische Vereniging. In de loop van de jaren heeft hij een reeks van publicaties op dit gebied op zijn naam staan.